Heftig weekje op de beurs. Is dat erg?

Google won veel, Apple verloor nog meer, het lijkt wel de vooravond van een zeepbel die gaat knappen. Lijkt wat er nu gebeurt op de situatie in 1999?

Google: in één dag 16 procent erbij. TomTom: 10 procent eraf. Apple: binnen één uur 9 procent eraf en 60 miljard euro aan beurswaarde verdampt. Aandelen van technologiebedrijven zijn traditioneel erg beweeglijk, maar de uitschieters van de beurskoersen de afgelopen week vallen toch op.

De sfeer rondom techbedrijven is de laatste tijd behoorlijk manisch. De koers van de Amerikaanse technologie-index Nasdaq breekt de records van 1999, vlak voor het barsten van de internetzeepbel. De omvang van de investeringen in startende technologiebedrijven in Silicon Valley benadert de laatste maanden ook het niveau van destijds. Nu ook elk nieuwtje zorgt voor nerveuze beleggers, klinkt de vraag: is er weer sprake van een zeepbel die op knappen staat?

Uit een onderzoek van analistenbureau Bespoke Institutional bleek in mei dat de koersen van Amerikaanse technologiebedrijven gemiddeld 7 procent bewogen na de bekendmaking van de eerstekwartaalcijfers, het meest van alle sectoren. De laatste week zijn de reacties van sommige grote bedrijven nog sterker dan het hoge gemiddelde van vorig kwartaal.

Iets te enthousiaste speculatie

Maar de redenen voor de sterke koersbewegingen zijn niet eenduidig. In het geval van TomTom was er duidelijk sprake van iets te enthousiaste speculatie. Duitse automakers nemen TomTom-concurrent Here over voor veel minder geld dan eerst gedacht. Beleggers hadden de laatste maanden kennelijk ingezet op een hogere waardering voor TomTom dan nu realistisch lijkt.

Maar niet alle koersbewegingen zijn terug te voeren op speculatie. Wat in de technologiesector ook meespeelt: de schaal waarop er zaken wordt gedaan is simpelweg groter dan ooit. Elke verandering in de vraag naar iPhones in een enorme markt als China kan grote gevolgen hebben voor de omzet. Dat verklaart fluctuaties.

Daarmee had Apple deze week te maken. Tegenvallende iPhone-verkopen zorgden ervoor dat de omzetverwachtingen voor de nabije toekomst fors minder werden. Dat is niet per se een zeepbel die barst, maar een correctie naar aanleiding van resultaten in de echte wereld.

De enorme stijging van Google is te verklaren doordat het zich meer gaat richten op het beheersen van kosten. Het bedrijf gaat minder inzetten op grootse, speculatieve nieuwe plannen (de zogeheten moonshots). In 1999 waren veel techbedrijven vrijwel alleen bezig met zo snel mogelijk investeren en uitbreiden; de omzet kwam later wel. Bij Google gaat het nu juist om reële cijfers en kostenreductie.

Beleggers zijn kritischer dan ze waren bij de vorige zeepbel

De koerscorrecties van de laatste week suggereren dat ook beleggers kritisch blijven op de bedrijven waarin ze beleggen. Bij de vorige bubbel bleven beleggers lange tijd zeer optimistisch, ook toen de resultaten bleven tegenvallen.

Daarbij komt dat de technologiebedrijven die de afgelopen tijd miljarden euro’s aan investeringen kregen (kamerverhuursite Airbnb, berichtenapp Snapchat en taxidienst Uber) hun geld buiten de aandelenbeurs om hebben opgehaald. Zij zijn niet beursgenoteerd, maar krijgen investeringen van private investeringsfondsen. Mochten die bedrijven overgewaardeerd blijken, dan heeft dat geen direct effect op de beurskoersen. In 1999 ging dit soort bedrijven wel massaal naar de beurs.

En bij technologiebedrijven die wel beursgenoteerd zijn, is de verhouding tussen de beurskoers en de inkomsten, de zogeheten koers/winstverhouding, lager dan tijdens de internetzeepbel. Apple is volgens gegevens van financieel dienstverlener Bloomberg 14 keer de winst waard, Google 35 keer.

Alleen TomTom komt in de buurt van de waarderingen van honderden keren de winst die in 1999 veel voorkwamen: 264. Dat zeer hoge getal komt door speculaties over een overname van het bedrijf. Bij een overname betalen kopers vaak fors meer dan de huidige koers.

Maar met zekerheid bepalen of er sprake is van een zeepbel kan eigenlijk alleen maar achteraf, als het al te laat is. Beleggers zijn zenuwachtiger dan normaal over technologiebedrijven. En er zijn zeker bedrijven bij die uitzonderlijk hoog worden gewaardeerd. Maar naast overeenkomsten met 1999 zijn er dus vooral ook veel verschillen.