Bijna failliet? Dan komen de aasgieren

foto iStock

Geld verdienen aan een bedrijf dat bijna failliet is. Dan heb je al snel de bijnaam ‘aasgier’. In de industrie is distressed debt investors de gebruikelijke term: investeerders die schulden tegen een flinke korting opkopen omdat ze denken er later meer voor terug te krijgen. Ze struinen de wereld af om geld te verdienen aan schulden van landen en bedrijven. Ze ontmoeten elkaar in dure hotels waar ze het hebben over ‘kansen benutten in Puerto Rico’. En nu duiken deze aasgieren ook op in Eindhoven. Wat komen ze daar doen?

Baas bij Van Gansewinkel

De meestal Amerikaanse fondsen zijn ook actief in Nederland, maar dat is vrijwel altijd achter de schermen. Zo kochten ze eerder tegen flinke kortingen leningen van technisch dienstverlener Imtech en zouden ze nu in leningen van Hema zitten. Vorige week doken er ineens drie partijen op in het openbaar. Na de herstructurering van de schulden van de bijna failliete Van Gansewinkel zitten ze achter het stuur van de Eindhovense afvalverwerker.

Zodra lijkt dat een bedrijf zijn leningen niet kan aflossen, willen banken er vanaf. Daarvoor schakelen ze doorgaans grote zakenbanken in die speciale afdelingen hebben om die leningen weer door te verkopen.

“Het is een spelletje van vraag en aanbod. In 2009 wilde geen bank of obligatiefonds met een slechte lening zitten. Dan krijg je ze voor weinig”, legt portfoliomanager Remko van der Erf van vermogensbeheerder Kempen Capital Management uit. Net zoals de grootste pensioenbelegger van Nederland APG, belegt ook Kempen geld voor pensioenfondsen in distressed debt-fondsen.

Mits men de juiste fondsen uitkiest, kan dat voor beleggers nogal lucratief zijn. Rond 2009 waren er rendementen van 40 tot 100 procent, zegt Van der Erf. In de huidige markt is 12 tot 14 procent gangbaar.

Geen aasgier

Met hoeveel korting de leningen van Van Gansewinkel te koop waren, willen de betrokken partijen niet zeggen. Het afvalbedrijf meldt dat “door schuld om te zetten in eigen vermogen” bij de herstructurering de schulden met 60 procent zijn verminderd naar 320 miljoen euro. Dat betekent dat de fondsen hun leningen hebben omgezet in aandelen. Volgens Van Gansewinkel is het in handen van “enkele tientallen” partijen. De grootste drie zijn Alcentra, Beach Point Capital en Cross Ocean Partners.

Sinds vorige week leveren de drie ook de driekoppige Raad van Commissarissen. Heel gebruikelijk, zegt Van der Erf. Het bedrijfsmodel van distressed debt-partijen omschrijft hij als: goedkoop inkopen, financieel herstructureren en operationeel verbeteren. “Zo’n onderneming moet weer gaan lopen.”

Daarom vindt Van der Erf de bijnaam aasgieren ook onterecht:

“Een aasgier pikt een lijk leeg terwijl het idee van distressed debt-fondsen juist is dat bedrijven weer levend worden. Vaak gaat dit gepaard met een nieuwe kapitaalinjectie, want als het niet lukt om een bedrijf weer aan de praat te krijgen zijn ze hun geld kwijt.”

Aanpakken

Toch wordt ook vaak kritisch naar de aasgierfondsen gekeken. Vooral naar partijen die zich op staatsschulden van landen in het nauw richten zoals Griekenland en Puerto Rico. Een bekende partij op dat vlak is Elliott Management. Het voerde rechtszaken teken Congo, Peru en Argentinië om opgekochte obligaties uitbetaald te krijgen en stond bij Argentinië een schuldensanering in de weg.

België pakt dat nu aan. Het parlement stemde begin juli voor het ‘Wetsvoorstel teneinde de activiteiten van de aasgierfondsen aan te pakken’ De Belgische rechter wordt namelijk vaak gebruikt door aasgieren voor zaken tegen arme landen. Dat heeft nu geen zin meer. Aasgieren krijgen voortaan enkel het lage bedrag terug waarvoor ze de schuld kochten, niet de oorspronkelijke waarde.