Bachkoor naar rechter om Matthäus

Zingt volgend jaar het Bachkoor, vaste partner, of het Nederlands Kamerkoor de Matthäus in Leiden?

Het Bachkoor Holland spant een kort geding aan tegen de Pieterskerk in Leiden, omdat het de Matthäus Passion wil blijven zingen in die kerk, zoals het dat al dertig jaar doet. De directie van de Pieterskerk wil vanaf 2016 een nieuwe koers varen, en heeft voor de Matthäus onder meer het Nederlands Kamerkoor geëngageerd. De reden is dat men er met het Bachkoor zakelijk niet uit kwam, stelt Pieterskerk-directeur Frieke Hurkmans. Het Bachkoor ontkent dat. Het stelt dat er een meerjarenovereenkomst is afgesloten, en stapt naar de rechter. Wanneer het geding dient is nog niet bekend.

De uitvoeringen van Bachs Matthäus Passion in de Pieterskerk in Leiden zijn al dertig jaar een begrip, met het 42-koppige Bachkoor Holland en een toporkest samengesteld uit musici van het Concertgebouworkest. Minister-president Mark Rutte en Bachliefhebber Paul Witteman komen er ieder voorjaar voor naar Leiden.

Volgens het koor is de overeenkomst met de Pieterskerk voor de twee jaarlijkse Matthäus-uitvoeringen en het Weihnachtsoratorium in 2014 jaar met 10 jaar verlengd. Een huurcontract voor de kerk is ondertekend tot en met 2017.

Groot was dus de verbazing toen het koor uit de media moest vernemen dat zijn taak al met ingang van volgend jaar wordt overgenomen door het Nederlands Kamerkoor en het Residentie Orkest. Pogingen van het Bachkoor om met directeur-bestuurder Frieke Hurkmans van de Pieterskerk, dit geschil op te lossen, liepen op niets uit.

Drie weken terug kondigde Hurkmans de nieuwe koers aan. In plaats van verhuurder van de kerk aan het Bachkoor wil zij in 2016 zelf organisator zijn van een Matthäus-week voor Pasen. Met een scholenprogramma, een meezing- en een kinder-Matthäus.

Volgens Hurkmans zijn er met het Bachkoor in juni gesprekken gevoerd over deze nieuwe koers, maar kwamen de partijen er zakelijk niet uit, waarna ze het Residentie Orkest en het Nederlands Kamerkoor heeft gevraagd de leemte op te vullen. Over de inhoud van dit zakelijke geschil wil ze niets kwijt: „We hebben geprobeerd met het Bachkoor te continueren, maar zakelijk lukte dit helaas niet. Met kwaliteit had het niets te maken”.

Donderslag

Voor het Bachkoor Holland komt de koersverandering als donderslag bij heldere hemel. Zakelijk directeur Laurent Paulussen vertelt dat er in juni geen gesprekken hebben plaatsgevonden. Volgens het Bachkoor zit het zo: in oktober hebben alle partijen om de tafel gezeten over verlenging en verbetering van de Leidse passietraditie voor de komende jaren, in verband met het aflopen van het vorige tienjarige contract. In november kreeg het koor een huurcontract tot en met 2017 aangeboden. De ondertekening van het meerjarencontract vond uiteindelijk pas eind mei plaats, na de optredens in april, wegens onenigheid over het prijspeil. „Maar dit geschil zorgde niet voor onoverkomelijke problemen”, zegt Paulussen.

Volgens Pieterskerkdirecteur Hurkmans ligt het anders. „Er bestaat geen contract tussen de Raad van Toezicht van de Pieterskerk en het bestuur van het Bachkoor. Er was een contract voor de Matthäus Passion in 2015, verder zijn er geen afspraken gemaakt.” Het Residentie Orkest en het Nederlands Kamerkoor zijn verheugd over de nieuwe samenwerking, aldus Roland Kieft, directeur van het Residentie Orkest. Het Nederlands Kamerkoor vertelt pas te zijn gevraagd, nadat het Bachkoor en de Pieterskerk er niet uitkwamen.

Kostendekkend

De Pieterskerk in Leiden is niet de enige locatie waar het Bachkoor de Matthäus jaarlijks uitvoert, maar wel de meest prestigieuze en lucratieve. Zakelijk leider Paulussen: „Onze concerten samen dekken precies de kosten. Als we niet meer in de Pieterskerk optreden, wordt het een uitdaging onze financiering rond te krijgen.”

Het Bachkoor vertrouwt nu op de juridische procedure. „Wij willen dat deze traditie in stand blijft. Wij zoeken geen ruzie en we willen graag blijven samenwerken. En met dit contract zien wij geen andere mogelijkheid dan onze afspraak, zoals wij dat al 35 jaar doen, gewoon na te komen.” De Pieterskerk verkoopt al wel kaarten, het Bachkoor nog niet.