OM wil geen straf voor Rotterdamse agenten

Het Openbaar Ministerie (OM) wil geen straf voor agenten die Mike Stok doodschoten. De Officier van Justitie eist ontslag van rechtsvervolging. Stok was volgens OM opgefokt en gevaarlijk en daarom noemt het OM het handelen van de agenten redelijk. Over twee weken doet de rechter uitspraak.

Belangstellenden komen aan bij de rechtbank in Rotterdam. Foto ANP / Robin Utrecht

Het Openbaar Ministerie (OM) wil geen straf voor agenten die Mike Stok doodschoten. De Officier van Justitie eist ontslag van rechtsvervolging. Over twee weken, op 5 augustus, doet de rechter uitspraak. Stok was volgens OM opgefokt en gevaarlijk en het OM vindt daarom het handelen van de agenten redelijk.

Vandaag stonden de twee agenten terecht voor het doodschieten van de 29-jarige man, twee jaar geleden in Rotterdam. De rechtbank van Rotterdam toonde weinig begrip voor de actie van de politie, omdat de agent schoot terwijl Stok wegrende. Volgens de Officier van Justitie hebben de twee betrokken agenten echter de situatie reëel ingeschat. Het OM heeft begrip voor de vrees van de agenten dat hij anderen iets ging aandoen. De advocaten van de agenten verdedigen het “proportionele” gedrag en menen dat vervolging “een verkeerd beeld aan de samenleving” zou afgeven.

Onze verslaggever Marcel Haenen was aanwezig bij de zitting:

Twitter avatar MarcelHaenen Marcel Haenen Mike Stok was volgens OM opgefokt en gevaarlijk. Handelen agenten was redelijk. Beroep op noodweer komt ze toe.

De rechtszaak trok veel belangstelling, zowel van de pers als andere geïnteresseerden. Op de overvolle tribune zat volgens Marcel Haenen een mix van vrienden van de Feyenoord-supporter Stok en collega’s van de verdachte agenten. De twee verdachten verschenen in uniform en waren vermomd met brillen en pruiken. De politie vreesde represailles tegen de verdachten. Volgens de rechtbankvoorzitter zijn bedreigingen geuit op sociale media.

De aanhouding

Begin april 2013 schoot de mannelijke agent het slachtoffer neer toen hij wegrende. Ze troffen hem aan in de Fazantstraat in Rotterdam toen Stok ruzie had met twee vrouwelijke stadswachten. Stok had zijn hond niet aangelijnd en werd door de aanhouding zo onrustig dat de stadswachten om assistentie vroegen van de politie.

Toen de eerste agent aankwam had Stok een langwerpig voorwerp gepakt, dat volgens de agenten leek op een bijl, waarmee hij maaiende bewegingen maakte. Een agent noemt Stok tijdens de zitting een “ongeleid projectiel”:

Twitter avatar MarcelHaenen Marcel Haenen Agent die Mike Stok doodschoot zegt dat hij een ‘verwilderde’ indruk maakte en met stok zwaaide. Andere getuigen spreken dat tegen.

Stok vluchtte weg door de tuinen in de straat. “Hij liep dwars door een schutting heen”, volgens een agent, die hem achtervolgde. De politie schoot Stok in zijn been. Toen hij daardoor niet stopte, is gericht geschoten, “anders zouden er gewonden vallen”. De rechtbank vraagt zich af of de politiekogel terecht was:

Twitter avatar MarcelHaenen Marcel Haenen Rechters laten blijken weinig begrip te hebben voor agent die schoot op wegrennende Mike Stok terwijl niemand gevaar liep.

Een derde politieagent die ter plekke was verklaarde de politieactie niet nodig te vinden.

Rechtzaak afgedwongen door nabestaanden

Het Openbaar Ministerie oordeelde in 2013 dat de twee collega’s handelden volgens de regels en uit zelfverdediging. De ouders en de toenmalige vriendin van Stok dwongen echter een rechterlijke vervolging af via een procedure. Stok zou geen bijl in de hand hebben gehad, maar een wandelstok. Stok werd gedood door een kogel in zijn rug, waaruit zou blijken dat hij wegrende van de politie.

Het gerechtshof besloot begin dit jaar in het voordeel van de nabestaanden. Het hof in Den Haag achtte het niet zeker dat het „ingrijpen van de agenten gerechtvaardigd” was. De bijl bleek inderdaad een wandelstok. Het hof typeerde de verdachten als “jonge en onervaren agenten”.

Onrust bij de politie

De strafzaak leidt opnieuw tot grote onrust binnen de politie. Vorige week werd een agent in Limburg tot twee jaar cel veroordeeld (€) wegens het neerschieten van een bijrijder in een auto die hard wegreed. De uitspraak van valt in een tijd dat politiegeweld een veelbesproken thema is. Eind juni overleed Mitch Henriquez door zuurstoftekort als gevolg van geweld bij zijn arrestatie door de Haagse politie. Vijf bij dat incident betrokken agenten worden verdacht van medeverantwoordelijkheid voor de dood van Henriquez.

Bron VU

Meer letsel door politie; en agent vaker gewondBeeld NRC-RL Bron VU

In zowel de Limburgse als de Rotterdamse zaak oordeelde het Openbaar Ministerie dat vervolging van de politieagenten niet nodig was omdat de dienders volgens de regels zouden hebben gehandeld. Na klachten van slachtoffers of nabestaanden gaf het hof het OM evenwel opdracht alsnog tot vervolging over te gaan. Agenten voelen zich door rechtspraak en politiek in de steek gelaten.

Na de Limburgse strafzaak riep de korpschef van de Nationale Politie Gerard Bouman de Nederlandse agenten op “het hoofd koel te houden en het gezond verstand erbij te houden”. De baas van de politie wil naar eigen zeggen “escalatie voorkomen”.

Bouman wil speciale regels voor agenten die geweld gebruiken. Nu worden zij beoordeeld op basis van strafrechtelijke regels die ook voor burgers gelden. Politiebond ACP wil dat agenten die betrokken zijn geweest bij een schietincident voortaan direct als verdachte moeten worden aangemerkt. Dat zei voorzitter Gerrit Van de Kamp vandaag tegen NOS. Een status van verdachte biedt de agent meer rechtszekerheid. Zo hebben ze bijvoorbeeld direct beschikking tot een advocaat.