Pelgrimsoord voor stadionfetisjist

De oudste stadionmuur van Nederland is toe aan renovatie, maar subsidie zit er niet in.

Bij de vernieuwbouw van De Adelaarshorst is de stadionmuur aan de Vetkampstraat als uitgangspunt genomen. Go Ahead Eagles wilde subsidie voor de oude muur, maar heeft die niet gekregen. Foto Eric Brinkhorst

Pal naast De Adelaarshorst staat een lange bakstenen muur. Afgewisseld met betonnen kassahuisjes waarvan de rode en gele verf is afgebladderd. De onwetende passant in de Vetkampstraat zou er een bouwval in kunnen zien. Wie meer binding heeft met deze plek, ontwaart voetbalnostalgie in monumentale vorm. Een restje verleden in het nu.

Valt de muur? Die kans bestaat nu onlangs een subsidieaanvraag van Go Ahead Eagles bij de provincie is afgewezen. De Deventer club wenste een ton voor restauratie, maar legde het af tegen aanvragen van andere projecten. „Ik ben zeer verbaasd dat ons verzoek is afgewezen”, zegt architect Martin Kleine Schaars, de man achter de verbouwing die De Adelaarshorst momenteel ondergaat. „Deze muur staat voor meer dan voetbal.”

De bakstenen staan ook voor een stukje geschiedenis dat toebehoort aan de wijk Voorstad-Oost waarin het stadion is gevestigd. Een volkswijk is het, waar mannen zomers in blote bast lopen en kinderen op straat in een shirt van Go Ahead voetballen. Over de muur hebben zij uitzicht op een gedroomd leven als prof.

„Het is de belichaming van de verbinding tussen club en wijk”, meent provincieraadslid Tijs de Bree (PvdA), die het provinciebestuur schriftelijke vragen heeft gesteld over de afwijzing van de aanvraag. „De muur een monument? Ja, natuurlijk.”

Publiciteitscampagne

De muur vormt deze zomer een nieuw hoofdstuk in een ongeplande publiciteitscampagne rondom Go Ahead Eagles. Na de degradatie uit de eredivisie zijn negatieve sentimenten met de nodige creativiteit gekeerd. Een nieuwe website; twee nieuwe tribunes, waarvan de bouw wordt gevolgd door een webcam die dagelijks 10.000 keer wordt aangeklikt. En er is de online seizoenkaartmeter. Fans worden opgeroepen nu een abonnement te kopen opdat ze bij mogelijke promotie naar de eredivisie niet als gloryhunter worden gezien. De teller staat op 5.800 seizoenskaarten, slechts 300 minder dan de 6.100 die Go Ahead in de eredivisie had.

Meest opvallend was nog het Europese avontuur tegen Ferencváros met daarin een hoofdrol voor supporter Henk de Haan. De vrachtwagenchauffeur won een reis naar het uitduel, maar kon niet gaan doordat zijn club was gekoppeld aan Ferencváros. De Hongaren moesten voor straf nog een wedstrijd zonder publiek spelen.

Eagles’ oplossing was even eenvoudig als ingenieus. De Haan werd tijdelijk aangesteld als ‘bestuurslid Internationale Betrekkingen’ en mocht in die hoedanigheid wel naar Boedapest reizen. Een publicitaire jackpot: van Eva Jinek tot de Engelse variant van het gratis dagblad Metro, iedereen wilde De Haan. „Typisch Go Ahead”, zegt pr-man Wouter Rutgers. De club die zich profileert met authenticiteit, transparantie en een Britse uitstraling, met een stadion in een woonwijk en tribunes dicht op het veld.

De muur in de Vetkampstraat sluit aan bij die sfeerbeleving. Toen Go Ahead vernam dat Overijssel dit jaar subsidie zou verlenen aan meerdere culturele projecten, rook de club zijn kans. Namens de club vroeg architect Martin Kleine Schaars een ton subsidie voor de broodnodige renovatie.

Vergeefs, zo bleek vorige week. Van de 37 aanvragen eindigde het project Stadionmuur op plek 36. Het plan legde het onder meer af tegen een molenrestauratie, een landgoed dat opengesteld zal worden en een tentoonstelling van zandsculpturen.

Hoogcultuur versus laagcultuur? Kleine Schaars durft het niet te zeggen, maar constateert dat zijn project dichtbij het volk staat. Supporters haalden samen al 20.000 euro op voor de restauratie van de muur, waarvoor ruim 300.000 euro benodigd is. Volgens hem bewijst deze actie dat er zuinig moet worden omgegaan met de oudste en nog enige stadionmuur van Nederland (1934).

„Er is vaak een groot verschil met wat we met z’n allen vinden en wat een klein groepje wil. Binnen een dag is die muur gesloopt. Weer een dag later staat er een Heras-hek voor in de plaats. Maar je moet dondersgoed nadenken over wat je sloopt.”

Dronevlucht

Kleine Schaars, die in bezwaar gaat tegen de uitslag, weet uit ervaring dat achting voor kunst en gebouwen kan verschillen als zwart en wit. Hij vertelt over de burgemeester van het Vlaamse Bredene die zich vorige week bekocht voelde na de aankoop van het werk van een Zuid-Koreaanse kunstenaar. Voor 27.400 euro had de Aziaat takken op het strand neergelegd in de vorm van een hond. „De een vindt het kunst, de ander ziet er niks in.”

In Deventer is er geen twijfel: hun stadion is erfgoed. Liefst moet alles er blijven zoals het is. Gras had kunstgras kunnen worden, maar daar staken supporters een stokje voor. Vernieuwbouw was een optie, maar alleen naar Engels model.

Mede daarom koos Go Ahead vorig jaar voor het plan van Martin Kleine Schaars toen de club het stadion wilde vernieuwen. Hij had rekening gehouden met „historisch besef”, door het uitgangspunt van het nieuwe stadion te baseren op de oude stadionmuur. Het metselwerk is vergelijkbaar en de achterkant van de nieuwe tribune eindigt precies boven de muur.

Met betrokkenen van Go Ahead bezocht hij een wedstrijd van het Engelse Fulham. Stadion Craven Cottage is De Adelaarshorst in het groot. Open hoeken, vier losse tribunes, waarvan één met een monumentale façade die is ontworpen door de beroemde stadionontwerper Archibald Leitch. Een pelgrimsoord voor stadionfetisjisten.

Zulke liefhebbers treft Eagles-medewerker Wouter Rutgers ook in Deventer. Tot wel vier keer per week krijgt hij verzoeken van mensen die een drone over De Adelaarshorst willen laten vliegen. Hen moet hij teleurstellen: te gevaarlijk. Nieuwsgierigen die langskomen om de nieuwe tribunes te aanschouwen, kunnen wel terecht. Zij kunnen gewoon het stadion binnen. „Dit is Go Ahead”, zegt Rutgers. „Geen Noord-Korea.”

Afgevaardigden van de provincie heet de club dan ook welkom in de Vetkampstraat. Zodat ze met eigen ogen kunnen zien dat ook in Deventer een muur staat die met emoties is beladen.