Column

Europa is allang een politieke superstaat

Hollande bepleit één echt democratische regering van Europa. Goed idee, want we gedragen ons al alsof grenzen in de EU niet bestaan, betoogt Christiaan Weijts.

Behalve benzine en wijn zijn alle levensmiddelen hier in Luxemburg absurd duur. Omdat ik me deze weken op de grens met Duitsland bevind – met mijn voeten in een Luxemburgs riviertje kijk ik nu uit op de Duitse dennenbomen aan de overkant – sla ik dus in Luxemburg die spotgoedkope vloeistoffen in, en haal ik de rest in Duitsland.

Uitgesproken Hollands, natuurlijk. Elk jaar zijn er weer talloze Nederlanders die, terugkerend uit Frankrijk, nog eventjes een lus dachten te maken door Luxemburg om de tank vol te gooien, maar stranden op de vluchtstrook van de Noord-Franse vlakten. Marktonderzoeker GfK bericht deze week dat onze supermarkten zich kapot stunten, omdat Nederlanders steeds meer alléén nog maar aanbiedingen najagen.

Dat zou je nog als gewone marktwerking kunnen zien, maar in die concurrentie tussen landen is dat toch anders. De benzinepomphouder aan de Duits-Luxemburgse grens maakt geen schijn van kans, omdat hij gebonden is aan de accijnzen die hij van zijn regering moet heffen.

Zeker nu steeds meer goederen en producten niet meer aan één plek zijn gebonden, wordt dat een toenemend probleem. Amazon vestigde zich ooit in Luxemburg, omdat de btw op digitale boeken er maar 3 procent was. Pas dit jaar oordeelde het Europese Hof dat dit niet mocht, waarna het percentage naar 15 moest. Maar dan nog: bij ons is het 21.

Dat btw- en accijnstarieven niet in de gehele eurozone gelijk zijn, zal steeds problematischer worden, en dat een rechter er steeds het Salomonsoordeel over moet vellen is idioot. Uiteraard moeten we toe naar een Europees belastingstelsel, samen met een volwaardige gekozen euroregering, en een volwaardig controlerend Europarlement.

François Hollande pleit nu voor zo’n regering, en verwijst daarbij naar gezamenlijk aan te pakken problemen als het klimaat. Zelfs los daarvan heeft hij al gelijk. De realiteit is dat we ons allang internationaal bewegen. Nederlanders sluiten Duitse hypotheken af, we werken internationaal, kopen internationaal…

En kijk naar de besluitvorming rond Griekenland: we zien een idiote vertoning van af- en aanrijdende auto’s, we zien besprekingen in achterkamers, we zien regeringsleiders die op eigen houtje een miljardendeal bekokstoven en zich pas achteraf elk in hun eigen parlementen verantwoorden. Dat is geen democratie. Griekenland hield zelfs een referendum, waarvan onduidelijk is of aan die uitslag nu recht is gedaan. Juist die krampachtige fixatie op nationale binnenbrandjes maakt Europa zo schimmig.

De terechte onvrede hierover kun je verminderen door Europa een volwaardige democratie te geven. Er ís overduidelijk verregaande besluitvorming op Europees niveau, dus moet daar ook een gedegen democratische controle op komen.

Wie bang is voor een superstaat, moet zich realiseren dat Europa allang een superstaat is en zich de vraag stellen: wil ik een superstaat waarin ik iets te zeggen heb of niets?