Er hangt mist bij de vlekken op Ceres

De ruimtesonde Dawn heeft een waas gezien bij de heldere vlekken op de dwergplaneet Ceres. Is het waterdamp?

Lichte vlekken in krater Occator. Foto NASA/JPL

De Amerikaanse ruimtesonde Dawn heeft ontdekt dat er nu en dan een waas van damp hangt in een krater op de dwergplaneet Ceres. Omdat de waas alleen te zien is op het ‘heetst’ van de dag, denken planeetwetenschappers dat het gaat om verdampend – of beter: sublimerend – ijs.

De 80 kilometer grote krater, die de naam Occator heeft gekregen, is een bijzonder geval. Het is een van de kraters op Ceres die heldere plekken vertonen. Op foto’s die Dawn naar de aarde heeft gezonden, lijken die plekken maagdelijk wit. Maar in feite weerkaatsen ze slechts 40 procent van het zonlicht, net als aards woestijnzand. Dat is echter ruim voldoende om duidelijk af te steken tegen het omringende oppervlak, dat veel donkerder is.

De heldere plekken werden in februari van dit jaar, toen Dawn nog onderweg was naar Ceres, voor het eerst opgemerkt. Omdat de korst van de dwergplaneet grotendeels uit bevroren water bestaat, is het verleidelijk om te denken dat ze uit ijs bestaan. Maar het enige meetinstrument van Dawn dat daar uitsluitsel over kan geven, een infraroodspectrometer, vertoont al enige tijd kuren.

De ontdekking van een waas van damp in de krater Occator lijkt de ijstheorie te steunen. Maar onderzoeksleider Chris Russell, die afgelopen dinsdag een presentatie gaf van recente Dawn-resultaten, houdt zich op de vlakte. Volgens hem speelt bevroren water zeker een rol op Ceres, maar zouden de plekken zelf best ophopingen van zout kunnen zijn.

Het raadsel van de heldere plekken is dus nog steeds niet opgelost. Volgende maand, als Dawn in een veel lagere baan om Ceres draait, wordt een nieuwe poging ondernomen om de verlossende spectrometrische gegevens te verkrijgen.

Ceres is een ongeveer 950 kilometer groot hemellichaam dat tussen de banen van de planeten en Mars en Jupiter om de zon cirkelt. Ze is daar in het gezelschap van miljoenen kleinere objecten: de planetoïden. Omdat Ceres als enige (vrijwel) bolvormig is, wordt zij tot de ‘dwergplaneten’ gerekend – net als Pluto.

De Dawn-sonde werd op 27 september 2007 gelanceerd, en bezocht eerst de planetoïde Vesta voordat hij in maart van dit jaar bij Ceres aankwam.