Zitten we in een tech-zeepbel?

Foto: Reuters

Google: in één dag 16 procent erbij. TomTom: 9 procent eraf. Apple: binnen één uur 9 procent eraf en 60 miljard euro aan beurswaarde verdampt. De technologiesector staat al niet bepaald bekend om zijn stabiliteit, maar de uitschieters van de beurskoersen de afgelopen week vallen toch extra op.


De sfeer rondom techbedrijven is de laatste tijd weer behoorlijk manisch. De koers van de Amerikaanse technologie-index Nasdaq breekt de records van 1999, vlak voor het barsten van de internetzeepbel. De investeringen in startende technologiebedrijven in Silicon Valley bereiken de laatste maanden eveneens de niveaus van destijds. Als dan ook nog elk nieuwtje zorgt voor nerveuze beleggers, is de link snel gelegd. Is er sprake van een nieuwe zeepbel?

Enthousiaste speculatie

De redenen voor de sterke koersbewegingen zijn niet eenduidig. In het geval van TomTom was er duidelijk sprake van iets te enthousiaste speculatie. De aanleiding voor de koersval? Duitse automakers nemen TomTom-concurrent Here over voor veel minder geld dan eerst gedacht. De waardering van Here is een belangrijke maatstaf voor de waarde van TomTom. Beleggers hadden de laatste maanden ingezet op een hoger bedrag dan ze er nu voor terug lijken te krijgen. Die luchtbel was te ver opgeblazen blijkt, en de lucht is er nu weer (deels) uit.

Niet alle koersbewegingen zijn terug te leiden op pure speculatie. Wat in de technologiesector ook meespeelt: de schaal waarop er zaken wordt gedaan is groter dan ooit. Een verandering in de vraag naar iPhones in een enorme markt als China kan grote gevolgen hebben voor de omzet en winst.

Daarmee had Apple deze week te maken. Tegenvallende iPhone-verkopen in China zorgden ervoor dat de omzetverwachtingen voor de nabije toekomst fors minder werden. Dat is geen zeepbel die barst, maar een correctie naar aanleiding van resultaten in de echte wereld.

Minder moonshots

De enorme stijging van Google is te verklaren omdat het zich meer gaat richten op het beheersen van kosten. Het bedrijf gaat minder inzetten op groteske nieuwe plannen (de zogeheten moonshots). Dat zou juist een teken kunnen zijn dat technologiebedrijven niet alleen maar bezig zijn met onstuimige groei en speculatieve plannen, maar dat ze wel degelijk letten op hun reële financiële prestaties. Daarbij komt dat de meest gehypete techbedrijven, zoals Airbnb en Uber, niet beursgenoteerd zijn. Bij de vorige zeepbel gingen dat soort bedrijven juist massaal naar de beurs. Zelfs al zijn ze overgewaardeerd, heeft dat geen direct effect op beurskoersen.

Bij technologiebedrijven die wel beursgenoteerd zijn is de verhouding tussen de beurskoers en de inkomsten, de zogeheten koers-winstverhouding, lager dan de uitwassen tijdens de vorige internetzeepbel.

Alleen TomTom komt in de buurt van de waarderingen van honderden keren de winst die in 1999 veel voorkwamen. Dat is te verklaren door speculaties over een overname. Bij een overname betalen kopers vaak fors meer dan de huidige koers.

Naast enkele overeenkomsten met 1999, zijn er dus vooral veel verschillen. Beleggers zijn momenteel wel zenuwachtiger dan normaal over technologiebedrijven, en er zijn zeker bedrijven bij die uitzonderlijk hoog worden gewaardeerd. Maar uiteindelijk kan je alleen achteraf bepalen of er sprake is van een zeepbel, als het al te laat is.