Rijksmuseum krijgt keten van 16de-eeuwse schutterskoning

Het Rijksmuseum in Amsterdam heeft een middeleeuwse schuttersketen verworven. Een particuliere schenker maakte de aankoop mogelijk.

De ketting uit circa 1525-1546 werd door het schuttersgilde van Zevenbergen uitgereikt aan de winnaar van het jaarlijkse schuttersfeest. De ‘schutterskoning’ mocht de keten op hoogtijdagen dragen. Elk jaar voegde de winnaar zijn wapenschild toe. De keten kwam zo vol te hangen met schildjes. Deze keten telt alleen het schildje van Cornelis de Glymes van Bergen, heer van Zevenbergen. Hij werd in 1546 schutterskoning. De overige schildjes zijn verloren gegaan.

Het sieraad is gesmeed uit zilver en is deels verguld en geëmailleerd. Het is versierd met Sint Joris (de patroonheilige van de schutters) en de Draak. Zeven konijnenbergen verbeelden de naam Zevenbergen. De overige symbolen laten zien wat de taak van de schutterij was: verdediging van kerk en staat. De eikenbladeren symboliseren ‘standvastigheid in het geloof’, de vogels staan voor ‘trouw aan kerk en staat’.

De keten werd eind 19de eeuw verkocht aan de Franse bankiersfamilie Rothschild. In 2014 mocht Christie’s in Parijs de keten verkopen.

Het Rijksmuseum heeft in het penningenkabinet een presentatie ingericht waarin de keten wordt gecombineerd met werken op papier. Deze laten zien hoe kunstenaars als Albrecht Dürer, Martin Schöngauer en Lucas van Leyden, die hun loopbaan begonnen als zilversmid, dezelfde thema’s gebruikten in hun prenten.