Spanningen tijdens ramadan in asielzoekerscentra

Christelijke en islamitische asielzoekers botsen soms. Tijdens de vastenmaand werden religieuze verschillen manifest.

Christenen in asielzoekerscentra klagen over intimidaties door medebewoners met een islamitische achtergrond. Syrische christenen vertelden deze krant over incidenten waarbij moslims gedeelde ruimtes in verschillende centra in gebruik nemen om te bidden. Ook spraken ze over individuele conflicten die escaleren tot een handgemeen tussen christelijke en islamitische asielzoekers.

Vrijdag moest de politie in Dronten een eind maken aan een massaal gevecht op het plaatselijke asielzoekerscentrum (azc) tussen Syrische moslims en Eritrese christenen. Volgens getuigen schreeuwden de moslims daarbij Allahu Akhbar (Allah is groot).

Gisteren stuurde staatssecretaris Dijckhoff (Veiligheid en Justitie, VVD) antwoorden naar de Kamer op vragen van verschillende fracties over de (on)veiligheid van christelijke asielzoekers. Op de vraag of christenen in azc’s moeten vrezen voor hun veiligheid antwoordde de staatssecretaris: „Dit beeld klopt niet met de feiten, wat niet wegneemt dat er wel degelijk spanning tussen bewoners voorkomt.” En: „Hoewel niet uitgesloten is dat verschil in etnische of religieuze oorsprong tot conflicten tussen bewoners kan leiden, is dit doorgaans niet de oorzaak van de conflicten.”

YouTube-filmpje

Aanleiding voor de Kamervragen vormde een filmpje, gemaakt door een christelijke Pakistaanse asielzoeker in het azc in Gilze en een maand geleden op YouTube geplaatst. Hij liet zien hoe een groep moslims de gezamenlijke keuken in gebruik neemt als gebedsruimte. Dat is, zoals ook de staatssecretaris schrijft, tegen de regels van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA), verantwoordelijk voor de centra: „Het is niet toegestaan om gemeenschappelijke ruimtes te gebruiken als gebedsruimte.”

De Syrische christenen, die zelfs niet met alleen hun voornaam in de krant willen omdat ze bang zijn voor hun medebewoners, hebben in azc’s in Luttelgeest en Budel soortgelijke incidenten gezien. In Luttelgeest werd door een groep moslims gebeden in een gang. Tijdens de ramadan mocht de keuken de hele nacht open blijven om islamitische asielzoekers de kans te geven na zonsondergang te eten, zoals in de vastenperiode verplicht is. In Budel werd een van hen elke ochtend tussen half zes en zes gewekt door kloppen op zijn deur van moslims die iedereen opriepen voor het eerste gebed.

Woordvoerder Jan Willem Anholts van het COA zegt dat hij van deze specifieke gevallen niet heeft gehoord, maar dat ze in strijd zijn met de regels die het COA hanteert. In Gilze had de locatiemanager van het COA de islamitische bewoners toestemming gegeven de keuken te gebruiken voor het avondgebed, aldus Anholts, maar is hij teruggefloten door de dienst. „Van de christelijke bewoners daar hebben wij overigens geen meldingen gekregen dat ze zich onveilig voelden.” De Syrische asielzoekers zeggen: „Wij klagen niet bij de leiding, omdat we bang zijn voor onze medebewoners.”

Weinig ruimte

Er zijn al langer berichten over spanningen tussen christenen, die in azc’s sterk in de minderheid zijn, en moslims. In 2012 werd een onderzoek in opdracht van het COA aan de Kamer gepresenteerd. Daarin waren asielzoekers ondervraagd over intimidaties op grond van hun seksuele geaardheid en hun religie. Het COA voerde verschillende aanbevelingen uit dat rapport door en geeft sindsdien nieuwkomers inzicht in de „Nederlandse omgangsvormen”, aldus woordvoerder Anholts.

Hij zegt dat aan de vechtpartij in Dronten een misdraging vooraf ging van een Eritrese asielzoeker die in de war was. In het algemeen, stelt hij, ontstaan ruzies vooral uit persoonlijke ergernissen, voortvloeiend uit de situatie op de opvanglocaties: veel mensen bij elkaar op een kleine ruimte, weinig omhanden, plus de spanning van de asielprocedure.

De ramadan, die vrijdag werd afgesloten, heeft daar nog extra spanningen aan toegevoegd. Het rituele vasten maakte het verschil tussen de moslims en de niet-vastende asielzoekers manifest. De Syrische christenen vertellen dat moslims geïrriteerd reageerden als de overige bewoners overdag eten klaarmaakten in de keuken. Veel islamitische bewoners rustten tijdens de vasten overdag en werden boos als anderen geluid maakten.

Twee christenen onderstrepen dat zij in Syrië aan den lijve hebben ondervonden wat de vijandschap van moslims kan betekenen. Zij vinden de houding van het COA nonchalant. Kamerlid Joël Voordewind van de ChristenUnie vindt de staatssecretaris naïef en gaat vervolgvragen stellen.

Correcties en aanvullingen

Ramadan

In Spanningen tijdens ramadan in asielzoekerscentra (22/7, p. 1) staat dat het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) nieuwkomers inzicht geeft in de „Nederlandse omgangsvormen” na een aanbeveling in een rapport uit 2012. Volgens de woordvoerder van het COA was dit al staand beleid van de dienst. De constatering dat ook de situatie in de opvang – beperkte ruimte, weinig bezigheden en nervositeit ten gevolge van de asielprocedure – bijdraagt aan spanningen binnenshuis is niet van hem afkomstig.