Dagkalender van de Wereldliteratuur: chaos op het slagveld

Stendhal (pseudoniem van Marie-Henri Beyle) op een schilderij van Johan Olaf Sodemark Foto Wikimedia commons

Charlotte Brontë, Marguerite Yourcenar en Hella S. Haasse zijn niet de enige grote buitenlandse auteurs die romans situeerden in België. Joseph Conrad wijdde een hoofdstuk in Heart of Darkness aan Brussel en William Shakespeare liet de hoofdpersonen van As You Like It vluchten naar ‘The Forest of Arden’.

Maar welke plaats in België prikkelde het meest de verbeelding?

Het is een van de legendarische passages uit de wereldliteratuur: de Slag bij Waterloo zoals die beschreven wordt door Stendhal in het begin van La Chartreuse de Parme. Niet omdat de gruwelen zo memorabel zijn, of omdat de strategie van Napoleon en zijn tegenstanders zo briljant wordt geanalyseerd; maar juist omdat Stendhal als geen ander weet over te brengen wat een wanorde het op het slagveld geweest moet zijn.

De hoofdpersoon van De kartuize van Parma, de jonge Italiaanse edelman Fabrice del Dongo, is in een opwelling naar België gereden om zijn held Napoleon bij te staan, maar arriveert te laat en rent vervolgens als een kip zonder kop over de modderige velden heen en weer. Hij krijgt te maken met deserteurs en plunderaars, chaos en kogels, en komt uiteindelijk berooid en gewond uit de strijd, zonder dat hij ook maar enig idee heeft wat hem precies is overkomen. ‘Had hij nu echt een veldslag gezien?’ vraagt hij zichzelf af. ‘En zo ja, was dat de slag van Waterloo?’
Van alle plaatsen in Wallonië heeft Waterloo de literaire verbeelding het meest geprikkeld: behalve Stendhal, die zelf (rond 1800) had meegevochten in het Franse leger, speelt de laatste slag van Napoleon een rol in romans van Victor Hugo (Les Miserables), William Thackeray (Vanity Fair) en (recenter) de Schot Alan Massie (The Ragged Lion).

Oplossing quiz België van gisteren:
1 b

2 c

3 e

4 a

5 j

6 i

7 g

8 d

9 h

10 f

Voor meer afleveringen van deze Dagkalender van de Wereldliteratuur, zie The Global Reader.

Pieter Steinz zit op Twitter.