Topeconoom IMF wil verdere integratie eurozone

De nieuwe topeconoom van het IMF heeft verregaande ideeën voor hervorming van de eurozone.

Het Internationale Monetaire Fonds heeft een nieuwe hoofdeconoom. Directeur Christine Lagarde kondigde gisteren de komst aan van de Amerikaan Maurice Obstfeld (1952), hoogleraar aan de Amerikaanse Berkeley-universiteit en tot voor kort adviseur van president Obama.

Obstfeld is de opvolger van Olivier Blanchard, die dit najaar vertrekt na de functie vijf jaar te hebben vervuld. Net als Blanchard en een van diens voorgangers Kenneth Rogoff (IMF-hoofdeconoom van 2001 tot 2003) is Obstfeld bekend bij generaties studenten economie, die zijn standaardwerken in hun curriculum vonden.

IMF-directeur Lagarde noemde hem „een van de invloedrijkste macro-economen in de wereld”. Met name internationale economie, en de wijze waarop nationaal beleid gevolgen heeft voor de wereldeconomie, is een van Obstfelds aandachtspunten. Het IMF heeft deze onderwerpen al tot speerpunt gemaakt van zijn analyses en beleid. Het concentreert zich de laatste jaren, vooral door de gevolgen van de financiële crisis van 2008, sterk op het behoud van de financiële stabiliteit in de internationale economie.

Eurocrisis

Obstfeld zal bij aanvang van zijn werk meteen geconfronteerd worden met de mogelijke gevolgen van de eerste renteverhoging in de Verenigde Staten voor de wereldeconomie – met name de opkomende landen. Ook de groeivertraging van de Chinese economie staat hoog op de lijst.

De benoeming van Obstfeld kreeg meteen ook kritiek.

Zijn promotie in 1979 aan het Massachussetts Institute of Technology plaatst hem in een lange reeks van IMF-topeconomen met deze achtergrond. Ook Blanchard (1977) en Rogoff (1980) werden gevormd aan deze universiteit, die vaak als de moderne bakermat wordt gezien van een zeer mathematische benadering van economische vraagstukken wordt toegeschreven. Raghuram Rajan, IMF-topeconoom van 2003 tot 2007 en tegenwoordig president van de centrale bank van India, promoveerde in 1991 bij de MIT Sloan School of Management.

Obstfeld staat bekend als een voorstander van meer economische en politieke integratie in de eurozone, om een herhaling van de eurocrisis te voorkomen.

Het IMF is, als crediteur, nauw betrokken bij de eurocrisis.

In 2013 publiceerde Obstfeld bij Berkeley de verhandeling Finance at center stage: some lessons of the euro crisis. Daarin introduceert hij een ‘trilemma’ dat schetst dat een euroland niet tegelijkertijd alledrie van de volgende doelen kan hebben: grensoverschrijdende financiële integratie, financiële stabiliteit én een onafhankelijk begrotingsbeleid. Eén van deze drie zal moeten worden opgegeven. Obstfeld suggereert dat dit het onafhankelijke begrotingsbeleid is, dat meer beperkingen zal moeten worden opgelegd.

Dat zal, naast een volledige bankenunie, ook een nieuw instituut vergen op het niveau van de eurozone, dat overigens wel democratische legitimiteit zal moeten krijgen en rekenschap zal moeten afleggen.