TomTom is wel in voor al die flirts

TomTom profiteert van de wereldwijde rage rond zelfrijdende auto’s. Hoe lang is het bedrijf nog zelfstandig?

Illustratie Studio NRC

„De sfeer is behoorlijk optimistisch”, zegt topman Harold Goddijn. „En dat is de laatste jaren wel eens anders geweest, ja.” Door de opkomst van smartphones zag het er lang nogal somber uit voor het Amsterdamse navigatiebedrijf TomTom: concurreer maar eens met gratis navigatie-apps. De omzet kelderde van 1,7 miljard euro in 2007 tot 950 miljoen vorig jaar. De beurskoers ging van 53 euro naar een dieptepunt van amper 2,30 euro.

Maar het gevoel over TomTom is omgeslagen. Het bedrijf klom al gestaag uit het dal door zich meer te concentreren op inbouwnavigatie voor automerken, digitaal beheer van bedrijfswagenparken en kaartendiensten. De laatste zes maanden verdubbelde de beurskoers van 5 tot zo’n 10 euro. Vandaag publiceerde het bedrijf kwartaalcijfers. De omzet steeg met 5 procent tot 265 miljoen euro, de winst daalde met 71 procent tot 2,5 miljoen.

Maar het zijn niet de cijfers die de uitgelaten sfeer verklaren. TomTom staat in de schijnwerpers door een wereldwijde hype over landkaarten. Apple, Uber, Microsoft, Yahoo, Facebook, autofabrikanten, het Chinese Baidu: iedereen wil betere kaarteninformatie hebben. Informatie die TomTom als een van de weinige bedrijven bezit. Reden voor de rage? Zelfrijdende auto’s.

Bedrijven uit allerlei industrieën willen die ontwikkelen. Om auto’s steeds meer autonoom te laten rijden, moeten ze nauwkeuriger weten waar ze zich bevinden. Daarbij komt de technologie van TomTom van pas. De laatste tijd is gebleken dat maar drie bedrijven beschikken over wereldwijde wegeninformatie die bruikbaar is voor autonome auto’s: Google Maps, Nokia’s Here en TomTom.

Google lijkt niet van zijn kaartendivisie af te willen, maar Here en TomTom zijn klein genoeg om overnameprooien te zijn. Er is de laatste maanden al een felle strijd bezig over Here, waarin veel verschillende bedrijven zich mengen.

Een consortium van Duitse autofabrikanten zou de strijd wel eens kunnen winnen. Het heeft er volgens financieel persbureau Bloomberg 3,7 miljard euro voor over.

Voor de bedrijven die naast Here grijpen, zou het goedkopere TomTom interessant kunnen zijn. De huidige beurswaarde van TomTom is ongeveer 2,3 miljard euro. „Er is veelbelangstelling. We spreken met veel partijen uit de industrie,” zegt topman Goddijn.

Hij wil niet vertellen waar de gesprekken over gaan en met wie ze het meest serieus zijn. Maar een goede kandidaat is Uber, dat volgens de New York Times eerder deze maand uit de onderhandelingen over Here stapte. Ook Uber werkt aan zelfrijdende auto’s. Het wil zich losmaken van Google, waarvan het nu kaarteninformatie gebruikt. Ook handig: het heeft 5,4 miljard euro aan investeringen op zak.

Apple-auto?

Een andere kandidaat-koper voor TomTom zou Apple kunnen zijn. De Amerikaanse technologiegigant koopt al langer kaarteninformatie van TomTom voor de kaartenapp op iPhones, en breidde in mei de samenwerking uit.

Wat deze combinatie extra interessant maakt: Apple lijkt te werken aan een eigen auto. Het neemt de laatste tijd veel personeel aan uit de auto-industrie. Om zichzelf minder afhankelijk te maken van derden voor kaarteninformatie zou Apple TomTom kunnen inlijven. Daarvoor heeft het in elk geval meer dan voldoende geld in kas: zo’n 180 miljard euro.

Wat wil Goddijn zelf? Hij laat regelmatig vallen dat TomTom in het „Apple-kamp” zit. „Nog steeds is die band goed,” zegt hij nu. Al houdt hij zich tegelijkertijd stil over wat hij zou vinden van een overname van het bedrijf dat hij zelf oprichtte en groot maakte, laat staan dat hij ingaat op kandidaten.

TomTom hoeft niet per se in één stuk te blijven, zegt hij. „Kaarteninformatie is belangrijk voor andere divisies van TomTom. Maar het is denkbaar dat dat contractueel geregeld kan worden.” Een constructie waarbij TomTom een licensie houdt voor zijn eigen kaarten.

Hoe lang is TomTom nog zelfstandig? „We zijn erop gericht om zelfstandig een slag te maken, en dat kan ook. Maar sommige marktbewegingen hou je simpelweg niet tegen.”