Gunnen Fransen ‘DSK’ een comeback?

Na zijn vrijspraak mengt Dominique Strauss-Kahn zich weer in het publieke debat. En zijn stem wordt gehoord.

Dominique Strauss-Kahn stond terecht voor souteneurschap. Foto EPA

De Duitse Bondsdag had nog maar net met het nieuwe hulppakket voor Griekenland ingestemd of via Twitter meldde zich zaterdag een beducht en serieus te nemen criticus. De deal is een „dictaat”, schreef hij, waarvan de voorwaarden „angstaanjagend zijn voor wie nog in de toekomst van Europa gelooft”. Was getekend: Dominique Strauss-Kahn. De Franse president Hollande heeft zijn best gedaan, maar Duitsland „wilde te graag een ideologische zege op een extreem-linkse regering, met het risico van fragmentatie van de Europese Unie”.

Al voor de tweede keer sinds de gevallen IMF-topman en gedoodverfd socialistische presidentskandidaat vorige maand definitief werd vrijgesproken van ‘souteneurschap in georganiseerd verband’, keerde hij met een economische analyse terug in het publieke debat. ‘Aan mijn Duitse vrienden’ stond er boven de tekst van drie A4’tjes die hij in drie talen online zette. Eind juni pleitte hij in een stuk al voor gedeeltelijke schuldkwijtschelding voor de Grieken en erkende hij dat het IMF, ook onder zijn leiding, fouten heeft gemaakt.

‘Jack is back’

Werkt ‘DSK’ aan een terugkeer? En is dat politiek überhaupt mogelijk? Franse media speculeren er sinds enige weken driftig op los.

Dat komt in de eerste plaats door de wonderlijke lancering van de Twitter-account van Strauss-Kahn. Krap een week na de vrijspraak in een proces dat zijn onconventionele seksleven tot in detail had behandeld, meldde hij zich online met de mysterieuze tekst ‘Hello twitter! Jack is back’. Dagenlang delibereerden kenners van de Parijse binnenwereld over wie (of wat) ‘Jack’ zou kunnen zijn. Niemand die een sluitende verklaring had.

Het account @dstrausskahn – 35.000 volgers in 24 uur – was niettemin authentiek, meldde Twitter. Behalve zijn nieuwe vriendin, de Frans-Marokkaanse communicatiespecialist Myriam L’Aouffir, bleek hij slechts de keynesiaanse economen Paul Krugman en Joseph Stiglitz te volgen: op zichzelf al een politiek statement.

„Nu zijn juridische affaires achter de rug zijn, wil hij zich weer uitspreken over zaken waar hij echt verstand van heeft”, duidt biograaf Michel Taubmann. Strauss-Kahn is „een briljant econoom”, zegt politicoloog Thomas Guénolé van de Parijse universiteit Sciences Po. „Als een van de geestelijk vaders van de hulp aan Griekenland is hij een stem die serieus te nemen valt.” En hij blijft invloedrijk. Guénolé: „Sinds hij schuldverlichting in het debat heeft ingebracht, denkt de hele Franse politiek in die richting.”

In peilingen doet de oud-minister van Financiën het bovendien nog altijd erg goed. 37 procent van de Fransen zag hem deze maand in een onderzoek van Libération als ideale linkse presidentskandidaat. Hij liet alleen premier Manuel Valls voor zich, maar won het ruim van Hollande. DSK, die voor zijn val na de aanklacht voor poging tot verkrachting van een kamermeisje in New York de beste papieren had om de Parti Socialiste te gaan leiden, blijft voor velen de beste president die Frankrijk nooit heeft gehad.

„Naarmate de werkloosheid onder Hollande verder stijgt, hebben meer mensen het gevoel dat ze met Strauss-Kahn een kans op een betere economische manager hebben gemist”, zegt Taubmann. Er is bovendien „sympathie uit medelijden”, denkt hij. „Ondanks zijn discutabele gedrag met vrouwen hebben mensen het gevoel dat hij onterecht is gecriminaliseerd.”

Sinds zijn steenrijke ex-vrouw Anne Sinclair hem heeft verlaten, verdient de 66-jarige Strauss-Kahn zijn geld met economisch advies. Hij hielp Servië herstructureren, werkte in Zuid-Soedan en zelfs voor een aantal Russische staatsinstellingen. Volgens het Brusselse magazine Politico zou hij nu Cuba begeleiden bij het aanknopen van handelsbetrekkingen met de VS. Een met veel aplomb aangekondigd miljardenfonds kwam echter niet van de grond: het imperium van zijn zakenpartner Thierry Leyne bleek een luchtkasteel. Enkele dagen nadat Strauss-Kahn zich afgelopen jaar uit het project terugtrok, maakte Leyne in Israël een eind aan zijn leven.

Normalisering

Maar zakelijk succes en een terugkeer in het economische debat is iets anders dan een politieke comeback.

In de eerste plaats omdat hij zelf geen politieke rol meer zou ambiëren, benadrukt hoofdredacteur Joseph Macé-Scaron van het linkse weekblad Marianne. „De politiek, dat is voorbij (...) die pagina is omgeslagen”, zei Strauss-Kahn in 2013 in een zeldzaam interview bij de Russische tv-zender Rossia 24. „DSK spreekt alleen namens zichzelf, hij is helemaal niets meer”, zegt Taubmann. Volgens zijn entourage zou hij zich verraden voelen door de Parijse politieke vrienden die hem tijdens de processen lieten vallen. Hij woont nu vooral in Marokko, waar hij zijn kindertijd doorbracht.

Toch sluit Guénolé een politieke rol „met de jaren” niet uit. De politicoloog prijst de wijze waarop Strauss-Kahn zijn „strategie van normalisering” is begonnen. „Via Twitter heeft hij totale controle, het is eenrichtingsverkeer. Maar hij komt niet met snelle oneliners, maar met links naar doorwrochte analyses.”

Veel oud-steunpilaren zitten bovendien tegenwoordig op strategische posities in de partij, zoals zijn voormalige rechterhand Jean-Christophe Cambadélis, die nu eerste secretaris is. Guénolé: „Hij is nergens voor veroordeeld en er loopt geen enkele zaak meer tegen hem. De weg is vrij.”