Eerst wilde niemand TomTom, nu iedereen

Elk technologiebedrijf wil ineens de kaarten van TomTom hebben. Reden voor de rage? Zelfrijdende auto’s. De beurskoers is het laatste halfjaar verdubbeld.

Illustratie Studio NRC

TomTom leek eigenlijk al een beetje afgeschreven. Door de opkomst van smartphones zag het er lang nogal somber uit voor het Amsterdamse navigatiebedrijf: concurreer maar eens met gratis navigatie-apps. De omzet kelderde van 1,7 miljard euro in 2007 tot 950 miljoen in 2014. De beurskoers ging van 53 euro tot een dieptepunt van amper 2,30.

Maar het sentiment rondom TomTom is omgeslagen. Het bedrijf klom al langer gestaag uit het dal door meer in te zetten op inbouwnavigatie voor automerken, en softwarediensten op het gebied van landkaarten. De laatste zes maanden verdubbelde de beurskoers plots van 5 tot ruim 10 euro.

Vandaag publiceert het halfjaarcijfers. Maar het zijn niet de financiële prestaties die de koerssprong verklaren. TomTom staat met name in de schijnwerpers door een wereldwijde hype over landkaarten die is ontstaan. Apple, Uber, Microsoft, autofabrikanten, het Chinese Baidu: iedereen wil betere kaarteninformatie hebben. Informatie die TomTom als een van de weinige bedrijven heeft.

Reden voor de rage? Zelfrijdende auto’s. Bedrijven uit allerlei industrieën willen die ontwikkelen. Om auto’s steeds meer autonoom te laten rijden, moeten ze nauwkeuriger weten waar ze zijn. Daarbij komen de landkaarten van pas. De laatste tijd is gebleken dat er maar drie bedrijven beschikken over wereldwijde straatinformatie die bruikbaar is voor autonome auto’s: Google Maps, Nokia’s Here en TomTom.

Beurswaarde is zo’n 2,4 miljard

Google lijkt niet van zijn kaartendivisie af te willen, maar Here en TomTom zijn klein genoeg om overnameprooi te zijn. Er is de laatste maanden al een felle strijd bezig over Here, waarin veel verschillende bedrijven zich mengen. Een consortium van Duitse autofabrikanten zou de strijd wel eens kunnen winnen. Ze hebben er volgens persbureau Bloomberg 3,7 miljard euro voor over.

Voor de bedrijven die naast Here grijpen, zou het goedkopere TomTom interessant kunnen zijn. De huidige beurswaarde van TomTom is ongeveer 2,4 miljard euro. Bijvoorbeeld voor Uber, dat volgens The New York Times eerder deze maand uit de onderhandelingen over Here stapte. Ook Uber werkt aan zelfrijdende auto’s en het wil zich losmaken van Google, waarvan het nu kaarteninformatie gebruikt. Ook handig: het heeft 5,4 miljard euro aan aan investeringen op zak.

Een andere kandidaat-koper voor TomTom zou Microsoft kunnen zijn, of misschien wel Apple. Die Amerikaanse technologiegigant koopt al langer kaarteninformatie van TomTom voor de kaartenapp op iPhones, en breidde in mei de samenwerking uit. Al jaren gaan er af en toe geruchten over een overname.

Apple lijkt te werken aan eigen auto

Wat deze combinatie recent weer extra interessant maakt: Apple lijkt, gelet op een aantal mensen dat het aanneemt uit de auto-industrie, te werken aan een eigen auto. Om zichzelf minder afhankelijk te maken van derden voor kaarteninformatie, zou Apple TomTom kunnen inlijven. Daarvoor heeft het in elk geval meer dan voldoende geld in kas: zo’n 180 miljard euro.

TomTom heeft zijn sterke positie op het gebied van kaarten vooral te danken aan de overname van kaartenmaker TeleAtlas in 2008. Toch lijkt TomTom nog altijd fors te veel te hebben betaald daarvoor: het legde destijds 2,9 miljard euro neer voor de overname. Vergeleken daarmee valt de huidige koerssprong dus nog wel mee.

Wat wil TomTom zelf? Bestuursvoorzitter Harold Goddijn laat al regelmatig vallen dat TomTom in het „Apple-kamp” zit. Al houdt hij zich tegelijkertijd stil over wat hij zou vinden van een overname van het bedrijf dat hij zelf oprichtte en groot maakte.

Op een start-upevenement waar hij eerder deze maand sprak, kreeg hij van de presentator de oproep dat hij wel moest proberen om TomTom als zelfstandig bedrijf te behouden voor Nederland. Dat kon hij niet beloven, zei hij: „We gaan ons best doen.”