Column

PVV-gezin solidair met een davidster

PVV-gezin spreekt rabbijn Lody van de Kamp.

‘Ik merk aan mezelf ook dat ik enigszins aan het radicaliseren ben.” De moeder van de 23-jarige Ananda zit op de bank in hun huis in Veendam. „Daarom draag ik ook dat sterretje. Want dat is best radicaal.” Dat ‘sterretje’ is een davidster en het hele gezin draagt er een. Vader, moeder en dochter zijn niet joods, willen ook niet joods worden, maar doen dit uit solidariteit. Ananda uit solidariteit met de joodse gemeenschap, die volgens haar gediscrimineerd wordt. Haar ouders weer uit solidariteit met Ananda, nadat die op straat voor ‘zionistenhoer’ werd uitgemaakt. Het hele gezin stemt PVV.

Ze maken zich zorgen en zijn bang. Moeder denkt dat we in de toekomst op plekken in Nederland de sharia hebben en dat zij straks misschien wel een niqaab draagt, haar man een djellaba. „Ja, ammehoela”, zegt vader. Een angstklimaat als voedingsbodem voor intolerantie en discriminatie, daar draait de vijfdelige documentaireserie Echo’s van Angst om, een samenwerking tussen Europese omroepen waaronder de NTR en de Joodse Omroep. Gisteren was deel een.

Het was deels een kort portret van een PVV-gezin zoals er ongetwijfeld zoveel zijn. Een gezin dat vreest zich in de toekomst te moeten aanpassen aan normen en waarden die niet eigen zijn, maar dat vanzelfsprekend niet alle moslims het land uit wil hebben, „maar ze moeten wel wat bijdragen aan de samenleving.” Maar dit portret liet ook een extra dimensie zien: de joodse gemeenschap die het gezin zo’n warm hart toedraagt, zet vraagtekens bij de politieke voorkeur voor de PVV. Ananda werkt vrijwillig in een synagoge, maar toen de directeur vernam dat zij op die partij stemde, had hij daar wel kritiek op. „Ik zit hier helemaal mijn davidster te dragen om solidariteit te betuigen aan mensen die uitgesloten worden en dan kom ik hier, in een synagoge of all places en overkomt mij hetzelfde,” zegt ze een beetje naïef, nadat ze net ook al heeft gezegd dat PVV-leider Geert Wilders misschien wel de grootste vriend van de joden is, dus dat ze het daarom niet snapt.

Spannend. Althans, dat moest het zijn. Maar die spanning was enorm gekunsteld, geënsceneerd bijna. Ananda en de synagogedirecteur hadden allang een gesprek gehad, maar dat werd nu weer enigszins ongemakkelijk voor de camera opgerakeld. En dus zagen we de twee, schuifelend naast elkaar, de directeur Ananda toesprekend als een vader zijn dochter die net een uur te laat is thuisgekomen. En verderop, een gekunsteld fragment waarin het gezin ‘opeens’ een uitnodiging krijgt van de Amsterdamse rabbijn Lody van de Kamp om meer te leren over de joden in het nabijgelegen Winschoten. „Ik maak me ook weleens zorgen over de samenleving, wat jullie?” Kwam deze vraag even goed uit.

Generaliseren is het grootste gevaar, vindt de rabbijn. We moeten het niet hebben over dé joden of dé Marokkanen. Helemaal waar, vindt Ananda, maar de PVV-stemmer wordt ook om de haverklap gegeneraliseerd. Ergens is het dan ook een beetje zuur dat er, als je de opgebouwde spanning wegneemt, van deze documentaire niet zoveel overblijft. Het is vooral een nogal oppervlakkig portret van PVV-stemmers, die aan een stereotype beeld voldoen.