Ex-dictator Tsjaad Habré onder dwang voor tribunaal in Senegal

Hissène Habré in 2005. Reuters / Aliou Mbaye/Files

Ex-dictator Hissène Habré van Tsjaad is zojuist onder dwang het speciale tribunaal in Senegal binnengebracht, vanwege de moord op 40.000 Tsjadiërs tijdens zijn schrikbewind. Het is voor het eerst dat een Afrikaans staatshoofd in een ander Afrikaans land wordt berecht.

Habré verscheen (geheel in het wit gekleed) onder dwang bij het speciaal opgerichte tribunaal omdat hij het niet erkent. Hij wordt berecht in Senegal onder het beginsel van ‘universele jurisprudentie’. In de periode dat hij aan de macht was, van 1982 tot 1990, werden politiek tegenstanders zonder vorm van proces opgesloten, gemarteld en vermoord.

Berechting Habré is opmerkelijk

Dat Habré na bijna een kwarteeuw alsnog voor de rechter komt, is opmerkelijk, schrijft Wim Brummelman vandaag in NRC Handelsblad:

“Wrede heersers in Afrika werden in het verleden vaak ongemoeid gelaten. Ook Habré dacht in die richting. In december 1990 werd hij verdreven door zijn voormalige militaire commandant Idriss Déby, nu president van Tsjaad. Hij ontvluchtte hoofdstad N’Djamena met Franse hulp en week uit naar buurland Kameroen en van daaruit naar Senegal, waar hij zich terugtrok in een luxe villa in een buitenwijk.”

Lange tijd werd hij daar met rust gelaten, ondanks een eindeloze reeks juridische procedures om hem in Senegal te berechten of om hem uitgeleverd te krijgen aan België, waar slachtoffers van Habrés regime om interventie hadden gevraagd.

Pas na 2012, toen de huidige Senegalese president Macky Sall aantrad, kwam er een doorbraak. In 2013 werd een speciale rechtbank opgezet door de Senegalese autoriteiten, in overeenstemming met de Afrikaanse Unie. Twee jaar geleden werd Habré aangehouden.