Dagkalender van de Wereldliteratuur: een schrijver is geen worstenvuller

Maurice Gilliams

1900 was een goed jaar voor experimentele schrijvers. Eergisteren was de 115de geboortedag van Nathalie Sarraute, vandaag van Maurice Gilliams, wiens Elias onlangs nog geselecteerd werd voor de ‘dynamische canon van de Nederlandse literatuur vanuit Vlaams perspectief‘.
“Dat een roman een verhaal moet zijn, is een simplistische, verouderde voorstelling,” vond de als hermetisch dichter gedebuteerde Maurice Gilliams. Schrijvers die hun werk volstopten met spannende gebeurtenissen noemde hij worstenvullers; het ideale boek was voor hem een zoektocht naar het ‘binnenstebinnenste’ van de schrijver.

gill003elia01_01_tpgGilliams’ prozawerk is dan ook zeer autobiografisch, of het nu het postuum verschenen Gregoria of een huwelijk op Elseneur is, waarin Gilliams’ alter ego Elias zijn mislukte eerste huwelijk analyseert, of het moeilijk toegankelijke Winter te Antwerpen (1953), waarin Elias zijn jeugd overdenkt op de dag dat hij uit het ziekenhuis ontslagen wordt. Gilliams’ meest bewonderde boek is Elias of het gevecht met de nachtegalen (1936), over een hypergevoelige twaalfjarige die tevergeefs vlucht in zijn fantasie om aan de eenzaamheid te ontsnappen. Het is een magisch aandoende, dromerige en poëtische roman die het oude thema van de hang naar een verloren paradijs opvallend pessimistisch vormgeeft.

Voor meer afleveringen van deze Dagkalender van de Wereldliteratuur, zie The Global Reader.

Pieter Steinz zit op Twitter.