BMW Mini plaveit voor fabriek in Born de weg naar nieuwe groei

VDL/Nedcar maakt zich op voor uitbreiding van autoproductie in Limburg.

Sinds de heropening van de autofabriek VDL/Nedcar in juli vorig jaar zijn in Born 30.000 BMW Mini’s van de band gerold. Foto Alex van Lieshout / ANP

Het Rijk en de provincie Limburg hadden er in 2012 een gezamenlijke garantiestelling van 50 miljoen euro voor over. En voor de ombouw van de VDL/Nedcar-fabriek in Born kwam daar nog eens 6,5 miljoen euro aan investeringssubsidie bij. Precies een jaar na de heropening door koning Willem-Alexander, ziet het er naar uit, dat die steun in de autofabriek rendeert.

Toen Mitsubishi zich in 2012 terugtrok uit Born, kwamen 1.500 werknemers zonder werk te zitten. Maar inmiddels, na de overname door VDL dat BMW als opdrachtgever wist binnen te halen, zijn er in de fabriek al weer 2.400 werknemers. Zij maakten sinds de opening 30.000 auto’s. BMW wil de productie van die Mini’s, nu nog de Cooper, uitbreiden met die van de Mini Cabrio en de Mini Countryman. De werkgelegenheid zou dan stijgen naar meer dan 4.000 banen.

VDL/Nedcar noch BMW wil daar op dit moment op reageren. VDL/Nedcar niet, omdat BMW daar als opdrachtgever het woord over voert. En BMW niet omdat, volgens een woordvoerder, „nog niet definitief is besloten om de productie van Mini’s in Oostenrijk over te hevelen naar Nederland”.

Vertrouwen

Ben Dankbaar, emeritushoogleraar Innovatiemanagement aan de Radboud Universiteit Nijmegen, is minder terughoudend. „De redding van VDL Nedcar krijgt met uitbreiding van die BMW-order een structureel karakter.”

In 2012 adviseerde Dankbaar minister Maxime Verhagen (Economische Zaken, CDA) over de levensvatbaarheid van Nedcar na het vertrek van Mitsubishi.

Recentelijk was Dankbaar betrokken bij studies, in opdracht van de provincie Limburg en in samenwerking met VDL/Nedcar, van adviesbureau Buck Consultants International naar de mogelijkheden voor uitbreiding van de fabriek in Born.

„In 2012 was de continuïteit van het productieproces tot 2020 gegarandeerd”, aldus Dankbaar. „Het is nu duidelijk dat BMW vertrouwen heeft in de potentie van VDL/Nedcar. De thuisbasis voor de Mini is het Britse Oxford. En dat zal zo blijven. Maar de productie van Mini’s wordt, behalve in Born, ook uitbesteed aan het Oostenrijkse bedrijf Magna Steyr. Dat gaat BMW afbouwen en overhevelen naar Born. Na Oxford wordt Born dan de tweede Mini-fabriek.”

Unieke positie

Met BMW als opdrachtgever heeft VDL/Nedcar ook de wind in de rug bij het zoeken van meerdere opdrachtgevers, aldus Dankbaar. Dat versterkt de positie van het bedrijf bij het uitbrengen van offertes in de auto-industrie. Potentiële opdrachtgevers hebben zich inmiddels gemeld, al hult het bedrijf zich daarover nog in stilzwijgen.

VDL/Nedcar heeft volgens Dankbaar op de specifieke markt van uitbestede autoproductie een unieke positie. De autoproductie is goeddeels in handen van de grote fabrikanten. Alleen als er kleine series van een bepaald model gemaakt moeten worden, of als er onverwacht extra vraag is en er dus ook extra geproduceerd moet worden, besteden zij dat uit.

„Op die markt van contract manufacturing heeft Born maar twee concurrenten: Magna Steyr in Oostenrijk en Valmet in Finland. Maar die twee bedrijven bouwen niet alleen, maar doen ook zelf aan ontwikkeling. VDL/ Nedcar doet dat niet en kan daardoor goedkoper werken.”

Met de provincie Limburg en lokale overheden overlegt VDL/Nedcar inmiddels over investeringen in uitbreiding van de fabrieksterreinen en aan- en afvoerroutes.

Daarbij wordt onder meer de mogelijkheid van een extra spoorverbinding onderzocht, waardoor nieuwe auto’s vanaf Born rechtstreeks naar de zeehavens van Zeebrugge, Bremen en Noord-Italië vervoerd kunnen worden.

Arbeidsmarkt

Schaduwzijde in het succesverhaal van VDL/Nedcar is de de Limburgse arbeidsmarkt. Met de orderportefeuille van de Mini’s, verdubbelt de werkgelegenheid naar meer dan 4.000 arbeidsplaatsen. Maar technisch personeel is in Limburg, ondanks de hoge werkeloosheid, moeilijk te vinden.

Dankbaar: „In samenwerking met UWV en uitzendbureaus is onlangs geprobeerd om technici te werven. Daarbij zijn 10.000 dossiers bekeken en dat leverde 250 geschikte kandidaten op. Als je dat afzet tegen de 2.500 mensen die op termijn wellicht nodig zijn, is er nog een slag te leveren.”

Volgens een woordvoerder van VDL/Nedcar is werving van personeel nu geen probleem. Het bedrijf heeft een eigen praktijkschool opgericht om kandidaten op te leiden voor banen in de fabriek. „Het probleem is nu nog niet nijpend”, bevestigt de onlangs vertrokken bestuurder van de vakbond FNV Bondgenoten, Henk van Rees, die jarenlang nauw was betrokken bij Nedcar.

Maar Van Rees voorziet wel problemen als het aantal banen straks verdubbeld en er in twee- of drie ploegendiensten gewerkt moet worden. Bovendien is het oorspronkelijke Nedcar-personeel, dat VDL in 2012 heeft overgenomen, vergrijsd. Velen van hen gaan de komende jaren met pensioen. Ook zij moeten vervangen worden. En dat wordt moeilijk.”