‘Al die jongens willen de stoerste zijn’

Kanaleneiland heeft veel last van hangjongeren. Bij een gevecht raakte vorige week een agent gewond.

Kanaleneiland in Utrecht. Wijkbewoners zijn zich er de afgelopen jaren onveiliger gaan voelen. Foto Rien Zilvold

Op het pleintje naast het winkelcentrum hangt een groep jongens. Ze begroeten elkaar, hangen rond auto’s, rijden heen en weer op scooters. Ze wonen allemaal in de buurt, vertelt Rachid (20). Het winkelcentrum is het middelpunt van de wijk en dus komen ze daar samen. Tot ergernis van winkeliers en bewoners.

Het gehang rond het winkelcentrum aan de Vasco Da Gamalaan in het Utrechtse Kanaleneiland leidde vorige week tot een grote vechtpartij, waarbij een kapper een jongen met een schaar te lijf ging. Een agent die tussenbeide wilde komen, raakte gewond aan zijn hand. „Een escalatie komend uit hardnekkige, langslepende jeugdoverlast”, noemde een wijkagent het.

Kanaleneiland – ooit een van de problematische ‘krachtwijken’ waar toenmalig minister Vogelaar extra geld voor uittrok – kampt al jaren met overlast van jeugdgroepen. Treiteren, uitschelden, lawaai maken, rotzooi achterlaten of winkelend publiek de weg blokkeren. De Vasco Da Gamalaan is een ‘hotspot’. De gemeente besteedde de afgelopen twee jaar extra aandacht aan de plek: meer toezicht, extra politie-inzet en hulp van jongerenorganisaties zoals Stichting Jongerenwerk Utrecht (JoU). „De overlast van ‘De Vasco’ is daardoor beter beheersbaar geworden”, meldt een gemeentewoordvoerder.

Ongrijpbaar

De aanpak van jongeren heeft in Kanaleneiland tot een afname van het aantal jeugdgroepen geleid, blijkt uit cijfers van de gemeente. Maar de overlast is niet verdwenen. „De jongeren hangen minder in groepen op vaste locaties. Ze zijn mobiel geworden en daardoor minder grijpbaar”, aldus de woordvoerder. Het vervelende gedrag van de jongeren gaat bovendien op steeds jongere leeftijd over in criminaliteit.

In het zuidwesten van Kanaleneiland, waar Angelique (37) woont, zijn weinig echte jeugdgroepen, zegt ze. Ze wil niet met haar volledige naam in de krant, zoals vrijwel niemand in de buurt. Angelique ziet veel jongeren op straat hangen, maar ook kinderen van 9 of 10 jaar. „Ze roepen je na of schelden je uit. Laatst probeerde ik mijn Marokkaanse buurjongen op zijn gedrag aan te spreken: mijn land, mijn regels, zei hij.”

Onveilig gevoel

De jongens bij ‘De Vasco’ weten ze dat ze eigenlijk niet op het plein mogen staan, maar vinden dat de overlast wel meevalt. Op de hoek hangt een bordje; de algemene plaatselijke verordening verbiedt samenscholen, hinderlijk of uitdagend gedrag, lastigvallen en orde verstoren. Soms dreigt de politie met boetes, oplopend tot 100 euro, vertellen de jongens. Onterecht, vinden ze.

Volgens buurtbewoner Faisel (37) zijn de problemen veel erger dan de jongens doen voorkomen. „Ze staan hier altijd rotzooi te trappen. Het is zo’n harde kern die het voor de rest verziekt.”

Faisel woont al 25 jaar in Kanaleneiland. Het is er best leuk wonen zegt hij. Geen schiet- of steekpartijen, wel veel overlast. „Die jongens willen allemaal de stoerste zijn. Ze doen heel dominant. Als je ’s avonds langs een groep van vijftien van dat soort jongens loopt, maken ze best een dreigende indruk.”

Controle is er nog steeds niet genoeg, zegt Faisel. Van de politie, noch van buurtbewoners zelf. „Mensen wijzen elkaar niet op hun gedrag. Als je dat wel doet, krijg je een steen door de ruit of wordt je auto bekrast.”

Het wijkveiligheidsplan van Utrecht toont dat de onveiligheidsgevoelens van de buurtbewoners de afgelopen jaren flink zijn toegenomen. Zo’n 41 procent voelt zich wel eens onveilig in eigen buurt, flink meer dan in 2011. Zo’n 37 procent van de bewoners ervaart jeugdoverlast.

Jeroen Collard, van wijkraad Zuid-West waar Kanaleneiland onder valt, hoort van veel bewoners soortgelijke klachten. „Mensen vinden het niet prettig als er een groep jongeren voor hun deur staat, of tegen hun auto aan hangt.” Hoewel incidenten altijd al voorkwamen, is de constante overlast en het onveilige gevoel dat dit meebrengt wel iets van de laatste tijd, zegt hij.

Volgens Collard probeert de gemeente zo goed mogelijk op te treden. „Er is veel aandacht voor Kanaleneiland en met name voor jongerenproblematiek. Bij trammelant grijpt de politie in. Ze komen dan bij de jongens thuis om met de ouders te spreken over het gedrag van hun kind.”

In haar veiligheidsplan noemt Utrecht voor Kanaleneiland ook de komende drie jaar de jeugdoverlast als prioriteit. Doel van de gemeente is die terug te dringen met hulp van buurtbewoners, een overlasttelefoon, woningcoöperaties en groepsgesprekken met ouders.

Volgens buurtbewoner Faisel heeft zo’n aanpak geen zin. „Alleen keihard optreden helpt. Deze jongens zijn niet meer voor rede vatbaar.”

Zelf zien de jongens van De Vasco de situatie ook niet zo snel veranderen. „Zodra wij weg zijn, staat er een nieuwe generatie”, lacht Manuel (27). „We zullen hier altijd blijven.”