Toneelcriticus met zachte moed en een mild oordeel

Foto Merlijn Doomernik

Op 9 oktober 1969 gooiden leerlingen van de Amsterdamse Toneelschool met tomaten tijdens een voorstelling door de Nederlandse Comedie. Kunst journalist Jan Paul Bresser was net aangetreden als chef kunst van de Volkskrant en was getuige van de rigoureuze toneelvernieuwing die ontstond. Hij schreef de volgende dag dat Aktie Tomaat (met een ‘k’) was begonnen. Het werd de definitieve benaming voor een van de meest fameuze gebeurtenissen uit het Nederlandse theater.

Jan Paul Bresser groeide op in een groot katholiek gezin in Wassenaar en volgde de hbs, die hij niet afmaakte. Al jong ontdekte hij dat schrijven zijn passie was. Hij meldde zich aan als leerling-journalist bij de Haagse krant Het Vaderland om vervolgens, begin jaren zestig, kunstredacteur te worden van het Eindhovens Dagblad. Vandaar maakte hij de overstap naar de Volkskrant en weer later naar Elsevier. Schrijfster en journalist Marijke Hilhorst prijst hem als redacteur die „zoals het een journalist betaamt het werk mee naar huis neemt”. Voor regisseur Hans Croiset is hij een „toneelverslinder” en voormalig directeur Oscar Wibaut van de Haagse Koninklijke Schouwburg noemt Bresser een man „met een mild oordeel, iemand met zachte moed die met veel mensen graag door brede deuren gaat”.

Bresser schreef ook gedichten, schilderde, publiceerde de verhalenbundel Het verdriet van Eline en een omvangrijke bundeling van veertig jaar naoorlogse kunstjournalistiek, Jaren van verbeelding. Postuum verschijnt in augustus een roman in briefvorm onder de titel Sara@Berkenhart.nl Zijn proza valt op door de fraaie Haagse sfeer die hij weet op te roepen met een mooie mengeling van weemoed en scherpe observaties. Ook achter de schermen was Bresser actief. In 1984 werd hij eindredacteur van het boekenprogramma Büch’s Boeken (VARA) van Boudewijn Büch. Dit bleek een gouden formule: Büchs enthousiasme heeft de Nederlandse literatuur beslist goedgedaan. Ook was hij verbonden aan een filmprogramma van Ageeth Scherphuis en een kunstactualiteitenprogramma met Paul Witteman.

In Den Haag bewoonde Jan Paul Bresser een huis met uitzicht op de paleistuin. Het Hofkwartier met zijn winkels, cafés en restaurants was zijn geliefde habitat. Met andere bewoners maakte hij de buurtkrant het Hofkwartier. In de Koninklijke Schouwburg presenteerde hij de talkshow De Kersentuin over literatuur, muziek en theater.

Jan Paul Bresser overleed zondag 21 juni aan de gevolgen van een zeldzame hersenziekte. Hij werd 74 jaar.