Hoe schoon is Sky nu écht?

De zwart-blauwe miljoenenploeg Sky wil de Tour de France winnen met een schone Britse renner. Maar Sky krijgt veel kritiek. Waarom maakt Sky, ondanks de beloften van clean en transparant, de cijfers niet gewoon openbaar?

Renners en personeel van Sky moeten een clausule tekenen waarin staat dat ze nooit met doping in aanraking zijn geweest. Foto Laurent Cipriani / AP

Een geheime ‘toverdrank’ met zogenaamde ketonen, die zorgen voor een surplus aan energie en een minimum aan lichaamsgewicht? „Ik moest uitzoeken wat het was”, bezweert Chris Froome na de derde Pyreneeënetappe in het noodweer bovenop Plateau de Beille. „Ik ken het niet en weet zeker dat het bij Team Sky niet wordt gebruikt.”

Waarom stuurt zijn ploeg juristen af op hackers die trainings- en wedstrijdgegevens uit zijn computer openbaar willen maken? Bang dat zijn torenhoge waardes wijzen op dopegebruik? „That’s nuts”, reageert de geletruidrager wat aangebrand na zijn verpletterende winst in de eerste bergrit naar La Pierre-Saint-Martin. „Ik ben clean.”

En vinden er ’s avonds geen dopingpraktijken plaats in die drie immense mobile homes in het toch al zo pompeuze wagenpark van Sky, gesponsord door Jaguar? „Daar slaapt het personeel van de ploeg in, zodat de renners een hotelkamer voor zichzelf hebben”, legt ploegbaas Sir David Brailsford geduldig uit, terwijl hij zich op de rustdag in een van de luxe campers laat interviewen. Kijk gerust rond. Comfort, niks raars.

„Onze missie is binnen vijf jaar de Tour de France te winnen met een schone Britse renner”, sprak Brailsford gedragen bij de lancering van Team Sky op 9 september 2009. „Wij moeten de aanjagers zijn van verandering. Het is onze taak om zonder enige ruimte voor twijfel te bewijzen dat het op een cleane manier kan. De nalatenschap daarvan zal fenomenaal zijn.” Missie geslaagd voor wat betreft de Tourzeges. In 2012 won Bradley Wiggins, een jaar later Froome en nu wellicht opnieuw. Maar schoon?

Op de drempel naar een loodzware slotweek in de Alpen blijft het wantrouwen groot jegens de superieure geletruidrager Froome en zijn oppermachtige ploeg. De vergelijking met Lance Armstrong en zijn US Postals is populair. Natuurlijk, de graatmagere leider wist wat hem te wachten stond. Bij de eerdere Tourzeges van Sky was het niet anders.

„Ik snap de vragen, ik ken de historie van mijn sport”, sprak Froome wijs. Maar ten opzichte van andere recente winnaars – zoals Cadel Evans in 2011 en vorig jaar Vincenzo Nibali van het niet onomstreden Astana – lijkt het venijn tegen Sky feller. De protserige uitstraling en openlijk beleden ethiek maken niet overal vrienden.

Leedvermaak is er al als de door mediamagnaat Rupert Murdoch gesponsorde zwart-blauwe miljoenenploeg in 2010 zonder al te veel succes haar entree maakt in het peloton. Alles wat los en vast zit gewonnen op de baan, direct grote woorden over ‘marginal gains’, minieme verbeteringen die ook het verschil zouden gaan maken op de weg. Ploegleider Steven de Jongh waarschuwt intern al dat het reizende circus iets anders is dan de geconditioneerde omgeving van het heilige ‘Velodrome’ van Manchester.

Sky moet zich zelfs terugtrekken uit de Vuelta, als soigneur Txema Gonzalez plotseling overlijdt aan de gevolgen van een virus dat de ploeg in zijn greep krijg. De veel geroemde structuur achter het baansucces – met naast ‘performance director’ Brailsford ook een belangrijke rol voor arts en psycholoog Steve Peters plus trainer Rod Ellingworth, blijkt tekort te schieten. Brailsford schakelt razendsnel en neemt voormalig Rabo-arts Geert Leinders in dienst. Betrokken bij de affaire-Rasmussen in 2007, dat is dan al algemeen bekend, maar wel met een uitstekend trackrecord wat de gezondheid van zijn ploegen betreft. Ethische principes of kiezen voor succes?

Met cruciale hulp van ‘het oude wielrennen’ zijn de aanjagers van vernieuwing een snelle leerling. Brailsford heeft geen vijf jaar nodig om de Tour te winnen, het derde jaar is raak. Maar als Wiggins de Tour aan het winnen is, komt er net als nu met Froome, kritiek. Wat moet het zelfverklaarde schone Sky met de besmette Leinders? Nu schakelt Brailsford nog sneller. Nog voordat de Belgische arts thuis in Gent weet wat er gebeurt, is hij vanuit de Tour door zijn kort daarvoor nog zo tevreden baas ontslagen. Ethiek of imago?

Wie weigert, ligt eruit

Renners en personeel moeten een clausule tekenen dat ze nooit met doping in aanraking zijn geweest. Wie weigert, ligt eruit. Zoals de ploegleiders Steven de Jongh en Sean Yates, die bekennen in hun carrière als renner doping te hebben gebruikt. „Ik wilde het niet op mijn geweten hebben dat ze vanwege mijn egoïsme de stekker uit dit project zouden trekken”, vertelde De Jongh – inmiddels ploegleider bij Tinkoff-Saxo – onlangs in de Telegraaf. „Anderzijds vond ik het een hypocriete actie. Toen ze me bij Sky aannamen, wisten ze toch wel in welke periode ik wielrenner was geweest? En waardoor de TVM-ploeg in opspraak was gekomen?”

Daar is het leedvermaak weer, als eind 2012 voor het eerst een Sky- renner wordt betrapt op doping. Brailsford geeft de in eigen land populaire Jonathan Tiernan-Locke een contract, na een opvallende carrièrepiek met een nationale titel op zijn 29ste. En weet vervolgens niet hoe snel hij van de betrapte renner afmoet. Heeft Sky dat toch niet de totale controle over de renners, zoals ze steeds beweren?

„Geloof jij dat wij clean zijn”, vraagt Brailsford voor de Tour van 2013 aan journalist David Walsh, die de ploeg van binnenuit mag volgen voor zijn boek Inside Sky. Walsh, die als eerste Lance Armstrong ontmaskerde als dopegebruiker, twijfelt. „Ik ben niet zeker”, antwoordt Walsh. „Hoe kan iemand dat zijn?”

De gehackte gegevens waarover Brailsford en Froome nu zo boos zijn? Antoine Vayer, de voormalige trainer van Festina, kwam in de Franse krant Le Monde al twee jaar geleden met ‘verdachte’ waardes bij de ongekende acceleraties van Froome bergopwaarts. „Beter dan Armstrong”, sart hij. Waarom maakt Sky, ondanks de beloften van clean en transparant, de cijfers niet gewoon openbaar? Maar ook andere ploegen aarzelen daarmee. Hoge waardes duiden niet direct op doping. „Je moet de getallen kunnen interpreteren om het te snappen”, zei Lotto-Jumbo-trainer Louis Delahaye al voor de Tour.

Aan het einde van de dag is Walsh na de Tour van 2013 wel overtuigd van de goede bedoelingen van Froome en Sky. „Na alles wat is voorgevallen heeft wielrennen hoop nodig, een bewijs van integriteit”, concludeert hij in zijn boek. „Ik geloof dat ik dat heb gevonden.”

Natuurlijk zijn er mensen die de Tourzeges van 2012 en 2013 in verband blijven brengen met de commotie om Leinders en de doping van Tiernan-Locke, stelt Walsh. „Voor sommigen is dat alles wat er te zien valt.”

Zij zullen de Tour van 2015 allicht ophangen aan ketonen, hoge vermogenswaardes of dure campers. Walsh concludeerde op basis van de Tour van 2013 anders. „Ik heb geen organisatie gezien die er altijd in slaagt te leven naar de hoge normen die ze zichzelf opleggen, maar Team Sky probeert het wel.”