9 vragen om mee te nemen op vakantie

Knip uit en neem mee in je handbagage. Negen vragen voor jezelf – of anderen – die helpen om na te denken over je werk (en de rest van het leven). Zodat je straks, als je weer terug bent van vakantie, met nieuwe energie kunt werken aan wat je echt belangrijk vindt.

Doelen stellen

1 Hoe moeten mijn dagen eruitzien als ik terugkom van vakantie? Het helpt wanneer doelen concreet, visueel voorstelbaar zijn. En wanneer je gelooft dat ze – met wat moeite – ook haalbaar zijn. Aanvullende vragen: als ik voor niemand bang zou zijn, wat zou ik dan doen? Wat mis ik eigenlijk helemaal niet, nu ik op vakantie ben?

2 Wat maakt dit doel voor mij zo aantrekkelijk? Plannen gaan langer mee wanneer ze verbonden zijn aan een ‘hoger doel’: iets wat langdurig van waarde is voor je. Wat vind je bijvoorbeeld belangrijker dan jezelf? Besteed je daar genoeg tijd aan?

3 Stel dat ik helemaal niets verander, hoe ziet mijn leven er dan uit over drie jaar? Meestal beoordelen we alleen de plannen die we bedenken. Heel gemakkelijk vinden we redenen om toch maar niets te doen. Maar niet alleen aan veranderen kleven nadelen. Ook aan niet-veranderen. Aanvullende vragen: welke vraag wil je jezelf eigenlijk niet stellen? Wat durf je niet over jezelf te vertellen aan anderen?

Gedrag formuleren

4 Wat doe ik nu af en toe al, maar zou ik meer moeten doen? Compleet nieuw gedrag bedenken en toepassen lukt maar zelden. Maar iets wat je nu al kunt, waarvan je weet dat het past bij jou en bij je doel, nét iets vaker doen, of intensiever, dat is voor iedereen haalbaar.

5 In welke situaties ga ik dit doen? Omgevingsfactoren fungeren vaak als een ‘trigger’ voor ons gedrag. Door je gedrag te koppelen aan een specifieke situatie, op een specifieke plaats, met specifieke mensen, neemt de kant op uitvoering sterk toe.

6 Hoe ziet dat eruit in het echt? Gedrag is pas gedrag als je het kunt voordoen of nadoen. Tot die tijd is het abstracte dagdromerij. Leuk voor in de ligstoel, maar niet effectief voor daarna.

Support organiseren

7 Hoe versterk ik mijn motivatie? Onze wil om iets te bereiken verschilt soms per uur. Dit helpt: onderzoek waar de zwakke plek zit in je overtuigingen. Twijfel je aan het nut van je plan, of de mensen om je heen het zullen waarderen, of aan je kans op succes? Weet je het? Versterk dan die zwakke plek. Praat met mensen die al hebben gedaan wat jij overweegt, volg een cursus, vraag om steun aan je dierbaren.

8 Hoe ga ik de omgeving aanpassen om mezelf te helpen? Als gezegd: omgevingsprikkels sturen gedrag. Wat kun je in je directe (werk)omgeving veranderen om je voorgenomen gedrag te stimuleren? Hoe herinner je jezelf aan je plan? Hoe beloon je jezelf? Welke mensen kunnen je concreet helpen? En welke omstandigheden houden je nu tegen? Kun je dat veranderen?

9 Hoe maak ik van mijn plan een leuke leerervaring? Een plan beschouwen als ‘leren’ leidt doorgaans tot minder stress en betere resultaten dan denken vanuit ‘presteren’. Zie elke verandering daarom als een slim experiment dat je een stapje verder helpt. Al was het maar omdat je erna soms heel zeker weet wat je niet wilt.

Waarschuwing. In de psychologie bestaat er zoiets als het ‘question-behavior effect’. Vragen kunnen sterke invloed hebben op je gedrag. Of je dat nu wilt of niet. Misschien had ik dat eigenlijk even vooraf moeten zeggen.