Sloten zijn net puzzels Ze oplossen geeft een kick

Deze zomer bezoekt nrc.next iedere week een club in Nederland. Deze keer: sloten kraken met The Open Organisation Of Lockpickers.

Foto Lars van den Brink

Lockpicking, zo staat duidelijk op de website van Toool, The Open Organisation Of Lockpickers, is een sport. Een ongebruikelijke sport misschien, maar toch: een sport. En dus zijn er regels. De eerste en belangrijkste regel: open nooit een slot dat niet van jou is. Of wees er zeker van dat je toestemming hebt van de eigenaar. Regel twee: het slot mag niet beschadigen. Alleen het gebruik van erkende openingstechnieken is toegestaan.

Walter Belgers (45) heeft er zelf nog een regel aan toegevoegd: morrel niet aan sloten die je „dierbaar” zijn. „Voor je het weet breekt je gereedschap af, zit er een stukje ijzer in je slot en kom je je eigen huis niet meer in.” We zitten in een zaaltje boven The Trafalgar Pub in de Dommelstraat, in het centrum van Eindhoven. Terrasgeluiden zweven naar binnen door het openstaande raam. Eens in de twee weken op dinsdagavond komen leden van de Eindhovense afdeling van Toool hier bij elkaar.

Het is vakantieperiode, en dus verwacht Walter vandaag geen al te grote opkomst. Hij kijkt op zijn horloge. Vijf voor half negen. „Ja, ik denk dat dit het is.” Jos Weyers (45) en Christ van Willegen (44) zijn zojuist aangeschoven. Terwijl Christ de inhoud van zijn koffer uitstalt, eet Jos, die uit Arnhem is gekomen, nog snel een cordon bleu met friet. De versleten houten tafels liggen bezaaid met sloten en gereedschap. Alsof een ijzerwarenwinkel uitverkoop houdt.

‘Dat is gewoon sleutelporno’

„Zal ik even uitleggen hoe het werkt?” In zijn linkerhand heeft Walter een cilinderslot, voor hem liggen dunne metalen staafjes: de picks. In een slot zitten pinnen die de boel blokkeren, legt Walter uit, meestal vijf. Met een sleutel worden die pinnen precies op de breuklijn van het slot geduwd, allemaal netjes op een rijtje. Om een slot te openen zonder sleutel, kun je met de finger pick de pinnetjes een voor een indrukken, terwijl je tegelijkertijd met een tension wrench, een soort mini-imbussleutel, een beetje druk uitoefent. Walter: „James Bond zie je het in de film weleens met één pick doen, maar dat kan dus helemaal niet.”

Lockpickers zien sloten als puzzels, het oplossen van de puzzel geeft een enorme kick. Bestaat er zoiets als lockpicktalent? Volgens Jos is het net als met pianospelen: „Je kunt leren waar de knoppen zitten, dat betekent niet dat je er automatisch heel goed in bent.” Toch kun je jezelf trainen, zegt Walter. „We zeggen niet voor niets: Toool is met drie o’s, dat staat voor oefenen, oefenen, oefenen.” En het mooie is dat je het altijd en overal kunt doen. In de trein bijvoorbeeld, zegt Jos, of in de file. Zelf heeft hij altijd een setje in de auto liggen, onder zijn zonneklep.

Prominent op tafel staat de ‘competitiekoffer’, gevuld met sloten uit binnen- en buitenland. Ieder Toool-lid probeert in een jaar tijd zo veel mogelijk van die sloten te openen. Degene met de snelste tijd krijgt tien punten, daarna negen, enzovoort. Sinds 2002 worden er op de jaarlijkse internationale conferentie, LockCon in Sneek, ook kampioenschappen gehouden. In Sneek komt de hele lockpickingcommunity samen om kennis en expertise uit te wisselen. Afgelopen jaar was er bijvoorbeeld een vijf uur durende lezing van een man uit Amerika die bijzondere sloten in plakjes snijdt, vertelt Jos. „Dat is gewoon sleutelporno. Zo gaaf.”

Het beste slot? 600 euro

Als het om bijzondere sloten gaat, is het Finse merk Assa Abloy het summum. Sloten van dit merk hebben heel veel pinnen, legt Christ uit, zes of zeven in plaats van de gebruikelijke vijf. Uit een blauw-wit doosje haalt hij een opengewerkt exemplaar tevoorschijn. Dit disc-slot type 362 werkt met draaiende schijven en metalen balletjes. Christ kocht het op internet voor 600 euro. „Da kost wa maar dan hedde ook wa, zeggen wij hier in Brabant.”

Genoeg gepraat, het is tijd om te pielen. Jos demonstreert de impressietechniek, zijn specialiteit. Hier komen geen picks aan te pas, maar een vijl, een klem en een blanco sleutel. Turend door zijn bril bestudeert hij het metaal van de sleutel en maakt hij vijf inkepingen, telkens ietsje dieper. Na iets meer dan vier minuten past de sleutel en springt het slot open. Dit is nog niets hoor, zegt Jos, zijn persoonlijke record is 48 seconden. „Da’s toch heel wat sneller dan de sleutelboer het kan.”