Zo wilde Da Vinci ijs koelen

Klein is hij niet, de koelmachine die Leonardo da Vinci rond het jaar 1492 ontworpen zou hebben en die tot eind oktober te zien is het Nationaal Museum van Wetenschap en Technologie in Milaan.

Op het vloeroppervlak van het apparaat van 113 bij 118 cm passen met gemak 6 moderne koelkasten, ook de hoogte van 176 cm is niet bepaald bescheiden. Dit terwijl de koelinstallatie niet veel meer zal kunnen koelen dan enkele drankjes en wat ijsblokjes. Als hij tenminste ooit gewerkt heeft, want het enige wat uit de nalatenschap van Da Vinci naar dit ontwerp verwijst is een velletje papier waar een schematische en theoretische uitleg is opgenomen. Op basis van de informatie op het halve A4’tje heeft kunstcriticus Alessandro Vezzosi, directeur van het Museo Ideale Leonardo da Vinci, onlangs dit (niet-werkende) model gebouwd.

Da Vinci’s koelmachine is opgebouwd uit een, van drie contragewichten voorziene, ronde blaasbalg, die koude lucht blaast in drie uit leer opgetrokken kamers. De benodigde koelte onttrekt de lucht mogelijk uit koud water of een ijsopslag. Via 18 straalbuizen komt de aangevoerde lucht naar een centrale plek, waar te koelen objecten zich bevinden. Het bedienen van de balg gebeurt met behulp van een kleine lier met twee krukken.