België zwaait tv-omroepsters gedag

De zalvende stemmen van de omroepsters van de Vlaamse publieke omroep VRT zijn vanaf vandaag niet meer te horen. Althans niet tussen de programma’s op zender Eén door. Gisteren zwaaiden ze hun kijkers uit: “Bedankt om ons graag te zien.

De Vlaamse omroepster Geena Lisa. Foto ANP / Mark de Vilder

De zalvende stemmen van de omroepsters van de Vlaamse publieke omroep VRT zijn vanaf vandaag niet meer te horen. Althans niet tussen de programma’s op zender Eén door. Gisteren zwaaiden ze hun kijkers uit: “Bedankt om ons graag te zien.

Het nieuws dat de VRT afscheid zou nemen van de vier huidige omroepsters “sloeg in als een bommetje”, volgens de Belgische krant De Standaard. Niet alleen betekende dat het einde van een zestig jaar oud televisiefenomeen, maar de dames Andrea Croonenberghs, Geena Lisa, Eva Daeleman en Saartje Vandendriessche waren ook geliefd bij het kijkerspubliek.

Vier keer per avond kondigden zij warm en dienstbaar programma’s en films aan. Gisteren stonden ze voor het eerst als viertal voor de camera, om afscheid te nemen. “We kwamen graag ongevraagd bij u binnen in de huiskamer. We hopen dat u ons een beetje zal missen”, zei Croonenberghs. Ze was het langst in dienst bij de VRT als omroepster: 26 jaar.

Het is tijd voor een nieuwe “netstijl”, verklaarde netmanager Olivier Goris. Na de zomer wil de VRT Eén helemaal vernieuwen. Dat betekent meer grafische elementen op televisie en achtergrondstemmen in plaats van omroepsters. Goris: “Televisie evolueert en vraagt nu een andere, snellere aanpak dan tien of twintig jaar geleden.”

Een bijzonder beroep

Eén was een van de laatste Europese televisiezenders die nog gebruik maakte van omroepsters. Irène Beval verscheen op 31 oktober 1953 als eerste omroepster op Vlaamse tv. Tv-gidsen bestonden nog niet, dus televisiekijkers hadden zonder omroepsters weinig idee wat ze te wachten stond. Toen hadden slechts driehonderd Belgen een televisie.

Oud-omroeper Jo de Poorter (in de jaren negentig omroeper voor de Vlaamse publieke omroep) beschrijft het bijzondere beroep:

“Die mevrouw moest er goed uitzien, aardig uit haar woorden komen, maar ook niet te beeldig zijn. Want iedere dochter, tante en oma moest er ook iets aan vinden wat niet te perfect was. Je moest iets hebben en iets kunnen, maar niet te veel. Velen hebben hun nek gebroken over de hindernis die soms maar 30 seconden duurde, maar die rechtstreeks is en tegelijk informatief, wervend, compact, origineel, standaardtalig moest zijn.”

Omroepers in Nederland

De Nederlandse publieke omroep nam al in 2001 afscheid van dit televisiefenomeen. Commerciële zenders Veronica en Yorin hadden nog tot 2003 een omroeper in dienst. Caroline Tensen en Irene Moors begonnen bij RTL Véronique als omroepsters:

Zo betekende een baan als omroep(st)er vaker het begin van een succesvolle televisieloopbaan. Vanaf het begin van de Nederlandse televisie in 1951 werden omroepsters gebruikt, de Amsterdamse journaliste Jeanne Roos beet op 2 oktober 1951 het spits af tijdens de eerste officiële televisie-uitzending: “Goedenavond dames en heren. Vanavond is het een heel bijzondere avond.”

De NCRV maakte een aantal jaar geleden een documentaire hierover. Dit voorjaar zond Omroep MAX de tv-serie Goedenavond dames en heren uit, over de Nederlandse televisie in de eerste helft van de jaren zestig. In de serie willen Ietje (20) en Eef (18) graag televisieomroepster worden.

De Vlaamse televisiezender Acht verbaasde door gisteren met het nieuws te komen omroepsters in dienst te nemen.

Beeld Facebook / Acht

Beeld Facebook / Acht

Het lijkt een stunt. Of de tv-omroepster in België tóch nog geen verleden tijd is, zal dus vanavond moeten blijken.