Barça kiest preses na wonderlijk seizoen

Morgen zijn presidentsverkiezingen bij FC Barcelona. Na het sportieve succes zijn de kansen van uitdager en Cruijff-adept Joan Laporta geslonken. „Ik wil Messi weer gelukkig maken.”

Johan Cruijff omringd door journalisten tijdens een bijeenkomst in Barcelona waarbij hij zijn steunverklaring aan kandidaat en oud-voorzitter van de club Joan Laporta (midden) gaf. Foto Lluis Gene/AFP

De druk op Josep María Bartomeu (52) was in januari van dit jaar zo groot dat hij geen andere uitweg zag dan verkiezingen uit te schrijven voor zaterdag 18 juli. Daarmee moest de rust worden bewaard. Want begin dit jaar was er van alles mis bij FC Barcelona. Het elftal verkeerde in een sportieve crisis, Lionel Messi liep ontevreden rond, er was een transferverbod van de FIFA en de club raakte in opspraak door gesjoemel met het contract van de Braziliaan Neymar.

Bartomeu, de vice-voorzitter die na het vertrek van Sandro Rosell de baas werd, leek kansloos om morgen als presidente te worden verkozen. Joan Laporta (53) wierp zich – net als in 2003 – op als de redder van de club in nood. Met de steun van Johan Cruijff. Twee andere kandidaten doen in de Catalaanse hoofdstad mee voor de vorm. „Wat ik wil? Ik wil ondermeer Messi weer gelukkig maken bij Barcelona en behandelen zoals hij dat als de beste voetballer ter wereld verdient. We zullen de socios niet vragen of we hem moeten verkopen zoals de huidige leiding heeft gedaan”, reageert Laporta per email op vragen.

Herboren Messi

Het Camp Nou van FC Barcelona is officieel eigendom van de socios, maar behoort in werkelijkheid toe aan de spelers en niet aan bestuurders of presidentskandidaten. Zoals Cruijff dat voorheen was, is nu Messi het ware boegbeeld van Barça. De resultaten op het veld bepalen de stemming in de club. Het elftal van oud-voetballer Luis Enrique speelde in de voorbije maanden aan de hand van een herboren Messi al het chagrijn weg en sloot het seizoen af als beste van de Europa, kampioen van Spanje en winnaar van de Copa del Rey. Een betere campagne had Bartomeu zich niet kunnen wensen. Met dank aan de Argentijn Messi heeft hij aan de vooravond van de verkiezingen in de peilingen een lichte voorsprong op uitdager Laporta.

Een half jaar geleden had Laporta hetzelfde scenario als in 2003 voor ogen. Na het vertrek van clubvoorzitter Lluís Núñez (van 1978 tot 2000) was destijds diens vice-voorzitter Joan Gaspart gekozen. Deze stortte de club in drie jaar tijd in een nog heftiger bestuurscrisis mede door terughalen van de omstreden coach Louis van Gaal. Daarmee vervreemdde de club zich nog verder van Cruijff. Laporta wierp zich op als alternatief, die als advocaat van het clubicoon de verhoudingen met El Salvador in één klap weer zou herstellen.

Laporta versloeg rivaal Lluís Bassat overtuigend. Met hem kwam Bartomeu ook de club binnen als bestuurder. De clubleiding moest voor een nieuw elan zorgen en mede op instigatie van Cruijff moest iedereen uit het kamp van Nuñez en Gaspart vertrekken. Een soort fluwelen Catalaanse revolutie. Op advies van Cruijff werd Frank Rijkaard als coach aangesteld. Laporta’s verkiezingsbelofte David Beckham bleek niet haalbaar, waarna Ronaldinho als tweede keus kwam. Een gelukkige zet.

In 2005 raakten Laporta in conflict met Bartomeu en een aantal anderen in het bestuur. Laporta zou zijn oren te veel naar Cruijff laten hangen. Een jaar later won Barça de finale van de Champions League tegen Arsenal en verstomde de kritiek.

Succesvolste elftal ooit

De charismatische jurist stond vervolgens als bestuurder aan de basis van het succesvolste elftal dat Barcelona ooit heeft gekend. Met het aanstellen van de onervaren Pep Guardiola, eveneens een discipel van Cruijff, stak Laporta zijn nek uit. Het bleek een gouden greep. De aanvoerder van het Dream Team dat in 1992 onder Cruijff de eerste Europa Cup I in de clubgeschiedenis won, moderniseerde de tactiek van zijn oude meester. Met futbol tiki taka groeide Barcelona uit tot een elftal waar geen ploeg ter wereld een passend antwoord op had. In 2009 won Barça alle mogelijke prijzen.

Een jaar later trad Laporta terug. Vlak voor zijn vertrek benoemde hij Cruijff tot erevoorzitter. Daarmee werd de innige band bevestigd. „Cruijff is een icoon van het barcelonismo”, laat Laporta via email weten. „Hij was één van de beste spelers, één van de beste trainers en degene die de unieke speelwijze van Barcelona heeft geïmplementeerd. En een vriend.”

Laporta keek met lede ogen toe hoe zijn opvolger Sandro Rosell direct een breuk forceerde met Cruijff. De voormalige nummer 14 leverde zijn eretitel in en keerde Barcelona de rug toe. Hij liet zich de voorbije jaren zelden meer zien in Camp Nou. Cruijff leverde wel voortdurend kritiek op de leiding van Barcelona, die in zijn ogen de club te veel commercialiseerde en de jeugdopleiding verkwanselde.

De club raakte in opspraak nadat socio Jordi Cases openheid van zaken eiste over transfer van Neymar. Een gerechtelijke procedure werd geopend en in januari 2014 legde Rosell noodgedwongen het voorzitterschap neer. Vice-voorzitter Bartomeu volgde hem op en vervulde vooral de rol van crisismanager. Bartomeu moet nu de strijd aan met zijn oud-bondgenoot Laporta. „Ik zie niet meer dezelfde twinkeling in zijn ogen als in 2003”, stelt hij tijdens het laatste debat. „Ik zie bij Laporta geen voorstellen, geen ideeën en geen projecten. Joan, je hebt niet hard gewerkt.”

Als de huidige Laporta zichzelf moet vergelijken met de kandidaat die hij in 2003 was vindt hij zichzelf nu ouder en wijzer. „De Laporta van 2015 is iemand met veel meer ervaring en beter voorbereid de club te leiden”, schrijft hij. Het is tussen de regels door duidelijk dat Laporta zich nog steeds door Cruijff laat leiden. „Als eerste moeten we de jeugdopleiding La Masia renoveren om de basis voor het Barcelona van de toekomst te kunnen leggen.”

Laporta zal boven alles de relatie tussen Barcelona en Cruijff herstellen. „El Barca en Nederland hebben in historisch opzicht, mede door Cruijff, altijd een goede band met elkaar gehad”, stelt Laporta. „Het zou mooi zijn als er weer een Nederlandse speler opstaat die goed in het team van Barcelona zou passen. Het zou een transfer een beetje extra waarde geven.”