50 × kunst die perfect boven de bank past

Artdirector Bart Eysink Smeets wilde kunst maken die zeker verkoopt en schilderde 50 banken.

Banken en de bijpassende schilderijen van Eysink Smeets. Boven: ‘Tessa Brühl’, 400×150 cm, acryl op doek. Midden links:‘Karin Montagne’, 220×110 cm. Midden rechts: ‘Bernhard Haacker’, 120×50 cm. Onder: ‘Erik Kessels’, 65×30 cm. Foto’s Bart Eysink Smeets

Hoe komt een kunstenaar in schrale tijden aan de kost? Het is een dilemma waar Bart Eysink Smeets (27) vaak over nadenkt. Met zijn vrienden bedacht hij allerlei oplossingen. Collega-kunstenaar Matthijs Booij maakte bijvoorbeeld duizend tekeningen die hij te koop aanbiedt voor één euro per maand, een betalingsregeling die doorloopt tot 2050, het jaar waarin Matthijs met pensioen gaat en die hem dan maximaal 440.000 euro kan opleveren (tussenstand na één jaar: 277 tekeningen verkocht).

Smeets maakte een plan voor goed verkopende kunst. In zijn eigen woorden: „Kunst waarvan bij voorbaat vaststaat dat die mooi boven de bank past, hét cliché van commerciële kunst.”

Hij besloot in te spelen op de hang naar symmetrie in het Nederlandse interieur – de poldervariant van de Chinese geluksfilosofie Feng Shui. Zijn moeder was proefkonijn. Voor haar verjaardag schilderde hij een groot doek met daarop een afbeelding van haar witte vierzitsbank. Het schilderij paste perfect bij de bank, daar was de verjaardagsvisite het over eens.

Daarna regen de opdrachten zich aaneen; in twee jaar tijd schilderde Smeets vijftig banken voor boven de bank (kosten: 500 tot 5.000 euro, afhankelijk van het formaat). Hoog tijd, vindt hij, voor een overzichtsexpositie in debatcentrum De Balie in Amsterdam.

Smeets, artdirector bij reclamebureau KesselsKramer, heeft talent voor projecten die tegelijk een glimlach en een traan kunnen opwekken. Twee jaar geleden studeerde hij af aan de Design Academy Eindhoven met Aad, een levensgroot oud mannetje zoals je die in de Jordaan op straat ziet zitten, maar dan van hard plastic. Tot zijn verrassing bleek gezelschapsman Aad, verkrijgbaar in tal van kleuren, in een sociale behoefte te voorzien. Een van de afnemers: een tehuis voor bejaarde dementen. Ook het station van Almere toonde belangstelling.

„Het gaat goed met Aad”, zegt Smeets. Het afgelopen jaar was de plastic sfeermaker te zien op tentoonstellingen in New York, China en Taiwan. Zelf houdt Smeets niet van reizen. Deze week publiceerde hij wel het fotoboekje Finding myself in India, met vakantiekiekjes van zijn vrienden waar Smeets zichzelf in heeft gefotoshopt, steeds met hetzelfde bloemetjeshemd aan.

Smeets: „Mijn vrienden gaan backpackend naar het Verre Oosten. De sociale druk om daar ook op zoek te gaan naar mezelf werd groot. Maar ja, ik ben een huismus.” De foto’s van zichzelf voor het project schoot hij op Terschelling.

Met twee vrienden werkt Smeets aan nog een project: Green Brown, een zonnebank op zonne-energie. Smeets: „Op het strand kan je daarmee ecologisch verantwoord concurreren met de echte zon.” Het Amsterdams Fonds voor de Kunst heeft een subsidieaanvraag gehonoreerd.