‘We maken van de muntunie een schuldenunie’

De Duitse Bondsdag stemt morgen over het Griekse hulppakket. Econoom Linnemann is een uitgesproken tegenstander.

Carsten Linnemann, econoom en voorzitter van de ondernemersvereniging van de Duitse christen-democraten, voelt niets voor een nieuw steunpakket aan Griekenland. Hij weet niet hoeveel partijgenoten morgen in de Bondsdag tegen zullen stemmen, wel dat hij één van hen zal zijn. Net als in 2012.

Dat een meerderheid van de Bondsdag vóór het hulppakket stemt is ook duidelijk, maar bondskanselier Merkel wil voorkomen dat te veel van haar partijgenoten nee zeggen. Een van de meest uitgesproken tegenstanders is Linnemann (37). „Met dit pakket kopen we alleen een beetje tijd. En intussen houden we onszelf voor de gek door te zeggen dat we Griekenland helpen”, zegt hij in zijn kantoor aan de Wilhelmstrasse, niet ver van de Brandenburger Tor. „Griekenland kan nooit aan zijn verplichtingen voldoen. Sterker nog, Griekenland wil dat helemaal niet. De regering herhaalt voortdurend dat ze de hervormingen uitvoert omdat Europa het wil. Toen bondskanselier Gerhard Schröder vanaf 2003 zijn Agenda 2010 uitvoerde, een streng saneringsprogramma van arbeidsmarkt en sociale zekerheid, zei hij: dit moeten we doen, en we doen het voor onszelf.”

Wat moeten we met Griekenland?

„We moeten een regeling hebben die het mogelijk maakt dat landen failliet gaan en een paar jaar de tijd krijgen om te saneren. Als dat niet lukt, zoals bij Griekenland, dan moet een land automatisch uit de muntunie vertrekken.”

Zoals minister van Financiën Schäuble voorstelde om Griekenland tijdelijk uit de euro te zetten?

„Ik was blij verrast. Ik weet niet hoe gedetailleerd het plan was, maar het was belangrijk om het debat aan te zwengelen. Willen we van Europa een bondsstaat maken, met een centrale regering die verantwoordelijk is voor de financiën van de lidstaten, of willen we dat landen zelf verantwoordelijk blijven voor hun handelen?”

Is een Grexit niet riskant voor de Europese eenheid?

„Een Grexit is niet zonder gevaar. Maar weet u wat mij ergert? Als we de boel zes jaar geleden op orde hadden gebracht, zou u die vraag nu niet hoeven stellen. En als we nu weer jaren wachten op zo’n faillissementsregeling, komen er andere landen die hetzelfde vragen als Griekenland.”

Lapten Duitsland en Frankrijk niet als eersten de regels van het stabiliteitspact aan hun laars?

„Zeker, dus ik snap best dat kleine landen zeggen: als zij het doen, dan wij ook. De muntunie is een opeenvolging van gebroken beloftes.”

Waarom zou zo’n faillissementsregeling dan wel werken?

„Je moet de regels zo maken, dat ze automatisch in werking treden als een land noodhulp vraagt. Zo moet bijvoorbeeld meteen het kapitaalverkeer aan banden worden gelegd. In Griekenland is dat pas twee weken geleden gebeurd! Dus nu is al het geld weg.”

Sommigen zeggen dat Europa Duitser is geworden. Moest Duitsland niet juist Europeser worden?

„Dat hangt ervan af wat je bedoelt met ‘Europees’. Als dat betekent dat landen schulden mogen maken en niet de verantwoordelijkheid hoeven te nemen, wil ik niet Europeser worden. Ik denk dat een monetaire unie functioneert op basis van economische wetten en niet op basis van wensdenken. We zijn bezig van de muntunie een schuldenunie te maken.”