Ontwikkelingshulp is achterhaald, stellen de VN vast

De ongelijkheid moet de wereld uit. Maar wie zal dat betalen? In Ethiopië zijn daar nu afspraken over gemaakt.

De wereld is in een inschikkelijke bui, deze week. Na akkoorden met Griekenland en Iran bereikten de lidstaten van de VN afgelopen nacht in de Ethiopische hoofdstad Addis Abeba overeenstemming over de financiering van duurzame ontwikkeling. Diplomaten reageren juichend, hulporganisaties minder, omdat harde garanties ontbreken.

1 Waarom was de top in Addis Abeba belangrijk?

In 2000 werden wereldwijd afspraken gemaakt over zogeheten Millenniumdoelen, zoals de halvering van armoede in de wereld. In september willen de VN-lidstaten het in New York eens worden over nieuwe ontwikkelingsdoelen, met het accent op duurzaamheid en bestrijding van ongelijkheid. Addis Abeba ging over het financieren van de ‘Duurzame Ontwikkelingsdoelen’. In december volgt in Parijs een poging het eens te worden over een nieuw Klimaatverdrag.

2 Gaan rijke landen meer ontwikkelingshulp geven?

Nee. De hulp bedraagt jaarlijks ruim 130 miljard euro, veel minder dan formeel toegezegd. Maar dat is niet erg. Het nieuwe credo is dat investeringen, handel, hervormingen en corruptiebestrijding veel belangrijker zijn. Ontwikkelingsbanken en IMF zeggen 400 miljard dollar toe voor onder meer infrastructuur in de komende drie jaar. Opzet is overheidsgeld en particulier geld op slimme wijze te koppelen. Volgens minister Ploumen (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, PvdA) blijft ontwikkelingshulp „cruciaal” voor de armste landen en de armste groepen.

3 Tot op het laatst werd geruzied over belastingen. Waarom?

Door belastingontwijking lopen Afrikaanse landen jaarlijks zeker 50 miljard euro mis, waarschijnlijk nog veel meer. Efficiëntere heffing en gekwalificeerd personeel (waaraan Nederland wil bijdragen) kunnen het geld binnenboord houden. Dat vinden de arme landen ook. Maar ze eisten een apart VN-agentschap voor het vastleggen van belastingregels (met daarin hun deelname). Dat gaat veel rijke landen (nog) te ver. Nederland onderhandelt met Afrikaanse landen over antimisbruikbepalingen in belastingverdragen. Dat staat los van de status van Nederland als belastingparadijs voor buitenlandse ondernemingen.