Column

Het lichte leven van een toiletjuffrouw

Je zou het leven van Greet van Putten (74) een ononderbroken reeks van teleurstellingen kunnen noemen, zelf ziet ze alleen maar overwinningen. Goed, ze leerde nauwelijks lezen en schrijven, en op haar twaalfde werd ze uit werken gestuurd. Maar op een dag vond ze dus wel een horloge, zomaar op straat. Zij naar de politie. Goed zo, meisje, geef maar hier, dat is van die en die mevrouw, wat zal ze blij zijn. Mag ik het zelf gaan brengen, meneer? Dan kreeg ze misschien wel een snoepje. Wat denk je? Een tientje!

Ze trouwde op haar twintigste met een groenteventer. Met paard en wagen gingen ze de deuren langs, later stonden ze op de markt. Doodgoeie vent, behalve als hij dronk. Losse handjes. Andere vrouwen. Maar dat kon ze hem niet kwalijk nemen, zíj wou hem niet meer. ’s Avonds in elkaar geslagen worden, ’s nachts met de benen wijd? Achteraf begrijp je niet dat je het 23 jaar met zo’n man hebt uitgehouden. Tweede huwelijk, weer een groenteventer. Dertien jaar jonger, maar wat geeft het? Ze houden van elkaar, al meer dan 25 jaar. Samen begonnen ze een nieuwe kraam, glorietijd. Op zaterdag hadden ze zestien man personeel staan, ze beurden duizenden guldens. Kwam door de buitenlanders. Die kochten alles op de markt, tot de supermarkten stelselmatig hun prijzen begonnen te verlagen.

Ze nam er een baan bij als telefonisch verkoopster bij Koers-Kompas. Klanten bellen, wilt u nog aandelen kopen? Jaren negentig, iederéén kocht aandelen. Zij ook. Al haar spaargeld, haar hele pensioen, 20.000 gulden, zette ze in op aandelen. Dus dat was wel een tegenvaller toen na dat gedoe met die vliegtuigen in die twee torens de beurzen instortten.

Geld kwijt, baan kwijt, man ziek, geen uitkering. Ziet ze een advertentie in De Telegraaf: toiletjuffrouw gevraagd, leeftijd onbelangrijk. Het werd het Shellstation bij Zaltbommel. Be-re-gezellig. Half vijf ’s morgens beginnen, gaf niks. Hé wijffie, ook een koppie koffie? Hier heb je vijf gulden, koop er maar wat lekkers van. Toen kwamen de poortjes, was zij haar baan weer kwijt. Belt haar ex-schoonzusje: Greet, bij de La Place in Laren zoeken ze precies zo iemand als jij.

Twaalf euro pacht per jaar betaalt ze – een euro per maand. Eerst hing er nog een briefje: toiletgebruik 30 cent. Heeft ze weggehaald. De mensen mogen geven wat ze willen. Maar luister, als zij een munt van 50 cent op haar schoteltje legt, betaalt bijna iedereen 50 cent. Ze is uitgekookt, hoor. Goedemiddag mevrouw, tot ziens mevrouw, pepermuntje? Ze haalt zeker 70 euro per dag op, vijf dagen per week. Moet ze nog wel belasting over betalen.

Nog vijf jaar, dan krijgt haar man ook AOW en kan zij stoppen. Behalve als ze doorgaat, want werken is goed voor een mens en over haar gezondheid heeft ze niet te klagen. Ja, haar handen trillen en ze heeft psoriasis, maar dat is gewoon nervositeit. En op vrijdag de 13de had ze een half verlamd gezicht. Maar dat is weer overgegaan.

Ik zag Greet van Putten voor het eerst op een avond bij La Place. Ze werd opgehaald door haar man, in een nogal grote Amerikaan – dacht ik. Ik fantaseerde dat ze misschien wel rijk was. Die Amerikaan bleek een Nissan, oud en wrak. Ze woont in Utrecht, Ondiep.