Grieken slikken eisen Europa

Regeringspartij Syriza diep verdeeld. Oppositie steunt harde ingreep. Weg vrij voor gesprek nieuwe lening.

Premier Alexis Tsipras (rechts) en minister van FinanciënEuclides Tsakalotos, vannacht tijdens het debat in het Griekse parlement. Tsakalotos zei dat maandagmorgen half negen, toen hij het akkoord in Brussel ondertekende, „het slechtste moment van mijn leven” was. „Ik weet niet of we er goed aan hebben gedaan, maar we hadden het gevoel dat we geen keus hadden.” Foto Alkis Konstantinidis/Reuters

Het Grieks parlement heeft gedaan zoals het is opgedragen en de eerste horde genomen. Maar premier Tsipras kon een groot deel van zijn eigen mensen er vannacht niet van overtuigen hem te volgen in zijn keuze voor wat hij ziet als de minste van twee kwaden.

Na een lang en vaak emotioneel debat stemden 229 van de 300 parlementsleden vóór het pakket van vier hervormingen dat de schuldeisers hadden geëist. Gisteren was de deadline. Verzet kwam er vooral uit de regeringspartij. De fractie van Syriza zocht de grens op met 32 stemmen tegen, 6 met een ‘present’ en een afwezige. 120 Syriza-parlementariërs stemden voor. Twee afvalligen meer en de regering zou gedwongen zijn geweest een nieuwe coalitie te vormen of verkiezingen uit te schrijven.

De tegenstemmers, onder wie ex- minister van Financiën Yanis Varoufakis, wrongen zich in bochten om duidelijk te maken dat ze wél de linkse regering van Tsipras blijven steunen, maar niet de in hun ogen totaal verkeerde, opgedrongen bezuinigingspolitiek.

Staatssecretaris van Financiën Nadia Valavani diende haar ontslag in. Ook minister Panayiotis Lafazanis (Energie), leider van de partijvleugel die het felst tegen is, bood na de stemming aan af te treden. Zo schept de partij ruimte voor de populaire premier om meer hervormingsgezinde bewindsleden te benoemen die verantwoordelijkheid willen nemen voor de uitvoering van de afspraken.

De weerstand binnen het Griekse kabinet – vier leden, die ook in het parlement zitten, stemden tegen – bedreigt de geloofwaardigheid. Het verzet in eigen kring maakt het voor parlementen in andere EU-landen moeilijk vertrouwen te hebben in de Griekse intenties. Het hindert bovendien de onderhandelingen over de derde grote lening en over een overbruggingskrediet, die nu kunnen beginnen.

De oppositiepartijen die afgelopen nacht hielpen de maatregelen door het parlement te krijgen, waarschuwden dat hun steun niet onvoorwaardelijk is. Ze willen meepraten over het beleid. Na de maatregelen van gisteren (onder andere de btw-verhoging en een pensioenhervorming) moet het parlement uiterlijk 22 juli een volgende reeks door de EU geëiste wetten hebben aangenomen.

Aan het begin van het debat verzamelden zich duizenden demonstranten op het Syntagma-plein voor het parlement. Onder de betogers waren veel anarchisten die een confrontatie met de politie zochten. Die volgde prompt. Boven het plein hing nog lang de geur van traangas.

Het debat over de maatregelen was hevig. Parlementsvoorzitter en tegenstemmer Zoë Konstantopoulou sprak van „genocide op de samenleving”. Overigens leidde de vicevoorzitter de verdere vergadering, nadat de omstreden Konstantopoulou veel wrevel had opgeroepen met pogingen de zaak te rekken op procedurele gronden.

Dat driekwart van de Syriza-parlementariërs instemde, is te danken aan Tsipras. Die dreigde af te treden als zijn partij hem onvoldoende steunt. De premier is populair, zowel binnen zijn partij als onder de bevolking. Een groot deel van het debat was hij afwezig, maar ver na middernacht, vlak voor de stemming, nam hij alsnog het woord. Het is een keuze tussen „een akkoord waar we het grotendeels mee oneens zijn of bankroet”, zei hij. Wie alternatieven zag, had die volgens hem op tafel moeten leggen. Maar die kwamen niet.