Wordt het ja ofnee voor de coalitie van Tsipras?

Gisteren zou het Griekse parlement stemmen over vier nieuwe wetten. Maar het bleef stil in Athene. Parlementariërs bereidden zich voor op de vergadering van vandaag. Wat als ze nee stemmen?

Een man loopt voorbij een bloedend euroteken op straat in Athene. Foto AFP

Alexis Tsipras stapt niet op. „Ik heb een deal getekend waar ik niet achter sta, maar ik voer hem wel door”, zo sprak de Griekse premier gisteravond op nationale televisie. Aan de kijkers legde de links-radicale premier verantwoording af over het akkoord dat maandag met de eurolanden is gesloten. De voorgestelde bezuinigingen zijn een breuk met zijn belangrijkste verkiezingsbeloftes op te houden met bezuinigen en pijnlijke maatregelen terug te draaien. „Ik heb het gedaan om een ramp af te wenden”, zie Tsipras. Ik kon niet anders, is wat hij eigenlijk zei. Maar, Tsipras besluit niet alleen. Om de dialoog met de Eurogroep open te houden, moet het parlement uiterlijk vandaag vier nieuwe wetten aannemen. Alle ogen in Griekenland zijn dus gericht op het okerkleurige parlementsgebouw aan het Syntagmaplein, wereldwijd bekend als decor bij protesten. Maar in de hoge gangen is het dinsdag stil. De plenaire zaal is leeg.

Het centraal comité van Syriza, de partij van premier Alexis Tsipras, heeft zichzelf gisterochtend opgesloten in het hoofdbureau van de partij. Voor duidelijk is of de regeringspartij deze twee dagen overleeft, kunnen de anderen niet door.

Dimitris Kammenos eet met zijn zes medewerkers een warme lunch in het restaurant van het parlement. Daarna trekt de volksvertegenwoordiger zich terug op zijn kamer om de wetgeving te lezen waarover hij moet stemmen. Kammenos is van de Onafhankelijke Grieken, de coalitiepartner van Syriza. Zijn partij is eruit hoor, zegt hij luchtig in zijn werkkamer.

ANEL stemt vandaag voor

De Onafhankelijke Grieken (ANEL), dertien zetels, zullen vandaag voor de opgelegde wetgeving stemmen. Althans, voor wat dan voor ligt en waarover binnen de coalitie al overeenstemming bestond. Bij een aantal wetten waarover uiterlijk twintig juli moet worden gestemd heeft Kammenos grote twijfels. Maar, dat is pas over een week.

Na het fractieberaad eerder die ochtend toog zijn partijleider en naamgenoot, Panos Kammenos – geen familie – naar het bureau van de grootste journalistenvakbond ESIEA. Hij diende daar, omringd door camera’s, een klacht in tegen 38 journalisten. Die zouden geld dat was bedoeld voor campagnes tegen infectieziekten hebben gebruikt voor het maken van propaganda tegen de regering van Syriza en de Onafhankelijke Grieken. Volgens de partij gaat het om tientallen miljoenen euro’s.

Het past naadloos in het beeld dat Syriza en ANEL zij aan zij dapper strijden, in een volledig gecorrumpeerd landschap. Journalisten zijn corrupt, en dus een vijand. Europese regeringen zijn anti-Grieks en pogen met hun chantage een coup te plegen. De Griekse oppositie die op de hand is van de Europeanen en het IMF vormt de ‘interne trojka’. De gezamenlijke vijand houdt de coalitie vooralsnog bijeen.

Na de vergadering van het centraal partijcomité gaat de vertegenwoordiger van het comité naar het kantoor van de premier, naast het parlementsgebouw. Algemeen secretaris Thasos Koronakis laat onderweg weinig los, behalve dat hij denkt dat nee-stemmers gewoon in de partij moeten kunnen blijven.

Binnen Syriza wordt naarstig gezocht naar formules waardoor parlementariërs hun geweten kunnen volgen, zonder daarvoor uit de partij te moeten of de regering in gevaar te brengen. Helpt het als ze ‘aanwezig’ stemmen, maar niet ‘ja’ of ‘nee’?

Intussen lekt het namen van ministers die zouden zijn afgetreden. Staatssecretaris Nadia Valavani van Financiën geeft zowel haar post in het kabinet als haar zetel in het parlement op. Haar paradepaardje was een ruimhartige betalingsregeling voor burgers en bedrijven met belastingschulden. Het ziet ernaar uit dat die wordt teruggedraaid.

Het volgende beraad achter gesloten deuren begint. In ‘een centraal gelegen hotel’ in Athene komt het Links Platform bijeen, de grote partijvleugel die niet met het akkoord in wil stemmen. Leider Lafazanis, tevens minister van Energie, is een van de ministers die zal sneuvelen.

Inmiddels is duidelijk dat de stemming over de wetgeving naar de volgende dag wordt verschoven. Parlementsvoorzitter Zoë Konstantopoulou zal het debat niet leiden. Ze ligt, als bekend nee-stemmer, zelf te veel onder vuur.

Overleven of instorten

„De partij worstelt. Het gaat om overleven of instorten”, zegt parlementair journalist Konstantinos Papagiannis in de perskamer. Hij werkt voor Avgi, de partijkrant van Syriza. „Veel parlementariërs willen tegen het akkoord stemmen. Maar de wens om deze regering overeind te houden en de oppositie geen kans te geven opnieuw te regeren is net zo sterk.”

Syriza en ANEL zijn aan de macht gekomen, omdat Grieken radicale politieke vernieuwing wilden en een aanpak van corruptie. Nu een regering van nationale eenheid vormen met door corruptie besmette politieke partijen van de vorige regeringen is geen optie, verwacht Papagiannis. Vanuit het kantoor van de premier wordt gelekt dat Tsipras zijn coalitie wil behouden, maar op donderdag wel de samenstelling van de ministersploeg verandert.

Een regering met delen van de oppositie, dat gunnen we ze niet, is de boodschap van partijleider Kammenos aan het einde van zijn fractieberaad. „We steunen Tsipras. Anders hebben de kredietverschaffers de coup die ze zo graag willen.”