Vier jaar verder en één cao rijker

cao’s voor ambtenaren. Rijk en vakbonden hebben (bijna) een akkoord voor 800.000 medewerkers die al jaren loonsverhoging willen, maar niet iedereen is tevreden .

illustratie tomas schats

Na zo’n vier jaar onderhandelen is er een doorbraak over cao’s voor zeker 800.000 werknemers in de publieke sector. Alleen de grootste vakbond van Nederland, de FNV, ziet het plan niet zitten.

1 Wie maken er beslissingen over wie?

Het kabinet en drie vakcentrales (CNV, CMHF en het Ambtenarencentrum) zijn het eens: als het aan hen ligt komt er een loonstijging in zeven grote cao’s. Onder die cao’s vallen 110.000 rijksambtenaren, maar ook 430.000 leraren plus politieagenten, militairen, personeel van de douane, de Belastingdienst, de rechterlijke macht en bijvoorbeeld 160.000 andere ambtenaren bij provincies.

2 Wat betekent het concreet, dat akkoord?

De (rijks)ambtenaren en leraren krijgen een loonsverhoging van ruim 5 procent (2 procent in 2015, 3 procent in 2016). Daarbovenop komt een eenmalige uitkering van 500 euro in september. Het salaris bij gemeenten, provincies, waterschappen, universitair medische centra en andere onderzoeksinstellingen stijgt in 2016 met 1,4 procent.

3 Wat kost het en wie gaat het betalen?

De loonstijging kost ongeveer 2 miljard euro. Een deel komt uit de Rijksbegroting, met Prinsjesdag, licht het kabinet specifieker toe. Een ander deel van de loonsverhoging moet worden bekostigd door wijziging van de pensioenregeling bij pensioenfonds ABP (2,8 miljoen deelnemers).

4 Waarom verzet de FNV zich?

De FNV beschouwt het akkoord als een ondoordachte greep in de pensioenkas. De pensioenen stijgen met het nieuwe voorstel niet langer mee met de lonen, maar met de inflatie. Dit leidt tot verlaging van de pensioenpremie: werknemers houden zo netto meer loon over en werkgevers hebben beloofd om de premieverlaging uit te betalen in loon.

Pensioenfonds ABP is nog aan het rekenen en kan geen uitsluitsel geven, zegt een woordvoerder. „Algemeen is het zo dat je minder pensioen opbouwt als je minder premie betaalt. Zeker over de lange termijn.”

5 Kun je een akkoord sluiten zonder FNV?

Het kabinet stond onder druk om na vier jaar eindelijk loonsverhoging voor de ambtenaren te regelen. En ook zonder de FNV kunnen dit soort cao-afspraken in principe met de andere vakbonden worden gemaakt. Wel moeten werkgevers en bonden het voorlopige akkoord nog verder uitwerken. Bovendien moet de Pensioenkamer van ABP, die bestaat uit vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers, eerst instemmen met aanpassing van het pensioenreglement.