‘Het is moeilijk hervormen als je altijd tegen hervormingen was’

De harde wetten worden vast aangenomen. Maar worden ze ook uitgevoerd?

Premier Tsipras noemde het akkoord met Brussel gisteren in een tv-interview „irrationeel”, maar het best mogelijke. Foto Andrea Bonetti, kantoor van premier/AP

Die harde wetten? Die komen wel door het parlement vandaag: als de regering van premier Alexis Tsipras daar zelf niet in slaagt, dan zorgt de oppositie wel voor de benodigde meerderheid. Of ze daarna ook geïmplementeerd worden is een tweede, zegt Stavros Theodorakis.

Hij is leider van To Potami (‘de Rivier’), een kleine centrumpartij, met zeventien van de driehonderd zetels in het parlement. „Die fase vrezen we. Syriza is geen hervormingspartij. We hebben een groep mensen nodig, onder leiding van Tsipras, die uitdraagt dat hervormingen echt nodig zijn.”

In de wandelgangen van het parlement bleek gisteren hoe moeilijk het maandagochtend gesloten akkoord binnen de regeringscoalitie ligt. In plaats van plenair te debatteren over de voorliggende belastingwetten en het pensioenstelsel haastten politici zich van het ene na het andere inderhaast belegde beraad achter gesloten deuren.

Het centraal comité van Syriza is bijeen op het partijkantoor in Athene. Een delegatie gaat daarna langs bij de premier. De afvallige linkervleugel van de partij plant ’s avonds in een hotel een aparte vergadering, maar weigert daarover vragen van journalisten te beantwoorden. De ogen van heel ge wereld zijn gericht op het okerkleurige parlementsgebouw. Maar in de hoge gangen is het stil.

Tsipras zelf verschijnt op tv, in een interview ’s avonds op de publieke omroep. Hij ziet er jaren ouder uit dan een paar weken geleden en klinkt een stuk ingetogener. Het gesloten akkoord noemt hij „irrationeel’, maar ook het beste dat het land gezien de omstandigheden kon krijgen. „Het biedt een weg de crisis uit.”

Hij wil zelf verder regeren. „Een premier moet gevechten leveren, de waarheid zeggen, besluiten nemen en niet weglopen. Het is als met een kapitein op een schip in moeilijkheden. Het ergste is het schip te verlaten.”

Verder regeren zou kunnen met de steun van To Potami. De jonge partij geldt in Griekenland als sterk pro-Europees en hervormingsgezind en het meest op een lijn met de geldschieters. Zozeer zelfs dat de partij door mensen binnen Syriza wordt gezien als handlanger van de tegenpartij.

Partijleider Theodorakis, voordat hij een jaar geleden de politiek in ging een bekende journalist, spreekt op het partijkantoor de wens uit dat na maanden van „onzekerheid en instabiliteit, nu kalmte volgt.” Hij is opgelucht, maar niet blij met het akkoord.

„Het is een slecht akkoord, maar noodzakelijk slecht. De andere optie was de hel, dat was buiten de Europese Unie. De grote fout van de premieris dat hij veel eerder tot een overeenkomst met Europa had moeten komen. Als je tijd op raakt, word je gemakkelijker gechanteerd. Dan heb je ook niet voldoende afstand voor goede beslissingen.”

Denkt u dat de afspraken uit het akkoord ook echt uitgevoerd gaan worden, gezien de retoriek daartegen van de afgelopen maanden?

„De meeste ministers van Tsipras zijn allergisch voor de woorden ‘hervormen’ en ‘verandering’. Ik hoop dat de U-bocht van de premier een sein aan ministers is om ook te veranderen. Het is lastig een hervormer te worden als je altijd tegen hervormingen bent geweest. Daarom denk ik dat Tsipras zijn kabinet moet wijzigen. In Syriza zitten ook hervormers, pro-Europese krachten. Die moeten naar voren geschoven worden. De kameraden met de meest behoudende politieke opvattingen moeten plaatsmaken.”

Hoe moet het nieuwe kabinet eruit zien? Een nieuwe coalitie?

„Dat moet Tsipras beantwoorden. To Potami heeft geen intentie mee te doen in de coalitie van Syriza en ANEL (‘Onafhankelijke Grieken’). We willen Tsipras als premier. We zullen hem suggesties aanreiken. Zowel voor mensen als voor oplossingen. Maar To Potami blijft oppositie. We zullen daar de progressieve, rationele, pro- Europese kracht zijn die ingaat tegen al het behoudende dat de regering doet.”

Dit zijn cruciale tijden voor het land. Waarom probeert u niet mee te regeren?

„Mensen hebben Syriza de verantwoordelijkheid gegeven om te regeren. We moeten realistisch zijn. We zijn een partij van zes procent. Volgens mij is onze invloed vele malen groter dan dat, maar Alexis Tsipras is gekozen. Hij is dus ook degene die moet besluiten hoe het land wordt geleid.”

Tsipras claimt veel beter dan vorige regeringen in staat te zijn corruptie aan te pakken, omdat hij geen persoonlijke zakelijke belangen heeft. Gelooft u hem?

„Geen Grieks politicus zal ooit tegen je zeggen dat hij bepaalde beroepsgroepen of belangen dient. Wat telt, zijn daden. Politiek is bewijs. Syriza moet bewijzen dat het een aantal van die gilden teleur kan stellen en gelijke kansen wil in de economie. Tot nu toe hebben ze dat nog niet gedaan. Woorden zijn gemakkelijk. In Griekenland hebben we met woorden alle problemen opgelost.”

Wat verwacht u vandaag?

„Ik heb Tsipras verscheidene keren gezegd, en met wat vertraging luistert hij, dat er in het parlement een grote pro-Europese meerderheid is. Veel parlementariërs van alle partijen zien dit als een laatste kans die Griekenland krijgt. Ik ben dus niet bang voor deze of de volgende stemmingen. Wat me bang maakt, zijn de mechanismen binnen die partij, binnen de staat. Al dat negatieve dat in ons land bestaat. Ik vrees is dat die zullen maken dat net wordt gedaan alsof wordt hervormd, zonder echte veranderingen waarvan de meerderheid in Griekenland profiteert.”