Zijn moeder had Muhammet nog zó gewaarschuwd: ga niet naar de Schilderswijk

Vijf verdachten stonden gisteren voor de rechter voor de rellen in de Schilderswijk. Ze gooiden stenen naar de ME.

In het midden van een groep jongeren staat Muhammet A., negentien jaar. Zijn moeder had hem nog gewaarschuwd: ga niet naar de Schilderswijk. Maar Muhammet ging tóch. Het is 2 juli, in de Schilderswijk is het al een paar dagen onrustig. De Arubaan Mitch Henriquez is de week ervoor overleden tijdens een arrestatie door de politie. Een nekklem. Zuurstofgebrek. Veel mensen verdenken de politie van discriminatie. Het politiebureau in de Schilderswijk wordt bestormd, agenten worden bekogeld, in de wijk wordt geplunderd.

Muhammet A. is licht verstandelijk beperkt. Hij zit in de Wajong, is werkloos. Zijn dagen bestaan uit uitslapen, sporten, rondhangen met vrienden. Makkelijk beïnvloedbaar, vindt de reclasseringsambtenaar met wie hij praat. Op het plein pakt Muhammet een steen en gooit deze hard naar een bus van de Mobiele Eenheid. Pats, tegen de zijkant van de bus, waar agenten een linie hebben opgetrokken.

Voor die agenten staat ook Marco P. Blond, 23 jaar, uit Naaldwijk. Daar werkt hij op de bloemenveiling. Een goede baan, met een nulurencontract. Geen makkelijke jongen. Hij heeft een flink strafblad, maar de laatste vijf jaar is er niks meer gebeurd. Op het Hobbemaplein hoort Marco P. geschreeuw om zich heen. Er vliegen stenen richting de politie. Wat deed hij daar eigenlijk? „Ik was puur toeschouwer die avond. Ik hou van sensatie.” Nou, zegt rechter Helmi de Ruiter, „sensatie heeft u nu.” En op 2 juli ook. Twee agenten zien Marco P. een steen loswrikken en richting politieauto gooien. De rechter: „Dat had u niet moeten doen.”

Een dag eerder was Abdülaziz O. (24) een kijkje komen nemen op het Hobbemaplein. Hij wandelde vanuit zijn woning, om de hoek, naar het plein. Abdülaziz wordt door zijn advocaat omschreven als een „voorbeeldjongen” in de Schilderswijk. Hij volgt een opleiding tot beveiliger, en loopt stage bij een beveiligingsbedrijf. Hij was „nieuwsgierig” en ging in een groep vol schreeuwende jongens staan. Er werden flessen en stenen naar de politie gegooid. „Moordenaars”, hoort Abdülaziz roepen. Dan pakt hij een steen en gooit die richting ME. Op weg naar huis arresteren twee agenten hem. O. denkt dat de agenten de verkeerde hebben gepakt: „Ik ben niet zo’n jongen.”

Terwijl de rellen in volle gang zijn parkeert Mesut K. zijn taxi op de hoek van het Hobbemaplein. Met zijn auto onderhoudt hij zijn gezin. Hij kan er niet door, en krijgt stenen tegen zijn auto aan. Hij ziet chaos en is boos. „Wat is hier aan de hand, waarom gooien mensen stenen”, zegt hij tegen de rechter. Wat hij de rechter niet vertelt, maar wat twee agenten wel hebben gerapporteerd, is dat Mesut zelf ook een steen pakt, en die richting een openstaande wagen van de Mobiele Eenheid gooit. Rechter: „Dat maakt het erger dan de andere zaken. U hebt personen in gevaar gebracht.”

De ME heeft tijdens die roerige dagen in Den Haag een uitvalsbasis. Aan de Uitenhagestraat kunnen ze uitrusten. Een paar agenten rijden er op 3 juli in een gepantserde auto naartoe. Twee jonge mannen uit Estland staan tegen een muurtje geleund. Vladimir K. (22) heeft een roerig verleden. Hij is verslaafd geweest aan heroïne, cocaïne, alcohol en cannabis. Flink strafblad. Hij heeft geen huis, slaapt soms bij vrienden. Als de gepantserde wagen voorbijkomt, kijkt Vladimir de agenten in de ogen en richt een flesje water op de auto. Met zijn handen maakt hij een pistoolgebaar en daarna legt hij een denkbeeldige raketwerper op de schouder. Met zijn lichaam volgt hij de auto. Hij doet alsof hij de trekker overhaalt. De wagen keert om. Zijn vriend waarschuwt: „Ze komen je oppakken.”

Alle verdachten hebben elf dagen in voorarrest gezeten. Ze mogen naar huis, maar de rechter straft hen – zegt ze zelf – toch „zwaar”. Boven op de gevangenisstraffen die de verdachten al hebben uitgezeten, krijgen ze voorwaardelijke celstraffen van zes weken. Daarnaast taakstraffen. Beveiliger in opleiding Abdülaziz krijgt de zwaarste: 80 uur. Vladimir wordt het mildst gestraft, omdat hij alleen heeft gedreigd, dertig dagen voorwaardelijk, zonder werkstraf.

Woensdag staan meer verdachten voor de rechter.