Nigeria kan strijd tegen Boko Haram niet langer alleen af

President Buhari zou Boko Haram verslaan. Maar vooralsnog boekt hij weinig succes. Gisteren stuurde hij de voltallige legertop naar huis.

Boko Haram richt zijn pijlen nu ook op de buurlanden

Toen Muhammadu Buhari eind mei aantrad als president van Nigeria, deed hij dat met de belofte snel een eind te maken aan de terreur van Boko Haram. Maar de eerste signalen zijn niet hoopvol. De ramadan verloopt dit jaar zeer bloedig, met honderden doden bij aanvallen op kerken, moskeeën en markten in het noordoosten. En Boko Haram voert nu ook zelfmoordaanslagen uit in de buurlanden Tsjaad, Niger en Kameroen.

Zaterdag was de Tsjadische hoofdstad N’Djamena, niet ver van de Nigeriaanse grens, voor de derde keer binnen een maand doelwit. Een man in een boerka blies zich op, vijftien omstanders werden gedood. In de Noord-Kameroense stad Fotokol werden tien burgers en een soldaat gedood bij twee zelfmoordaanslagen na elkaar.

Het Nigeriaanse leger heroverde eerder dit jaar grote gebieden. Maar de aanslagen laten zien dat Boko Haram als terreurorganisatie nog steeds effectief is. De groep zet steeds vaker gekidnapte en geïndoctrineerde meisjes in bij zelfmoordaanslagen, zoals vorige week bij een poging een moskee in Kano op te blazen. De veiligheidstroepen hebben geen gepast antwoord op die tactiek. Het fouilleren van gesluierde meisjes ligt gevoelig.

Een van de eerste daden van de president Buhari was het verplaatsen van de operationele leiding over de strijd tegen Boko Haram van de hoofdstad Abuja naar Maiduguri, het epicentrum van de opstand. Maar daarna bleef het lange tijd stil. Pas gisteren liet Buhari weten dat hij de complete legertop, de bevelhebbers van landmacht, luchtmacht en marine, de laan uit heeft gestuurd – een beslissing die al werd voorzien. „Ze hebben hun bureaus al opgeruimd en nemen geen besluiten meer”, zei een legerbron tegen de Nigeriaanse website Premium Times. „ Ze slagen er niet in discipline af te dwingen bij hun manschappen.”

Militaire samenwerking

Buhari heeft ook ingestemd met militaire samenwerking met Tsjaad, Niger, Kameroen en Benin in het offensief tegen Boko Haram. De buurlanden hebben troepen samengetrokken bij hun grenzen met Nigeria, maar tot dusver opereren ze goeddeels ongecoördineerd. Nu is afgesproken dat er regionaal commandocentrum komt in de Tsjadische hoofdstad N’Djamena, onder een Nigeriaanse bevelhebber. De vraag is of oude regionale tegenstellingen ter zijde worden geschoven. De bedoeling is in ieder geval dat de gezamenlijke vredesmacht (7.000 man) eind deze maand operationeel is.

Een geïntegreerde aanpak is urgent, gezien de constante terreurdreiging in de Sahel en de Sahara. Veel strijders van Boko Haram komen uit buurlanden. Iets verder weg zijn er de banden met islamitische extremisten in Noord-Mali en Zuid-Algerije. In N’Djamena heeft Frankrijk een uitvalsbasis voor zijn militaire operatie (3.000 man) tegen terreurgroepen in de landen van de Sahel en de Sahara. Franse militaire adviseurs waren eerder betrokken bij gevechten tussen het Nigeriaanse leger en Boko Haram.

Regionaal gezien loopt Tsjaad voorop in de militaire inspanningen – reden waarom N’djamena doelwit is geworden. De zwakste schakel in de regio is Niger. Met 9.000 soldaten moet het duizenden kilometers grens controleren in onherbergzame zandvlaktes. In het noorden wordt het overspoeld door wapens uit Libië, in het westen door geweld in Mali en in het zuiden door Boko Haram.

Zeker nu Boko Haram een verbond is aangegaan met IS en de Islamitische Staat van West-Afrika heeft uitgeroepen, kan Nigeria het terroristische gevaar niet meer op eigen houtje een halt kan toeroepen.