Erdogan verliest principiële schoolstrijd

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan heeft een gevoelige nederlaag geleden in zijn strijd tegen zijn voormalige bondgenoot Fethullah Gülen. Het Constitutionele Hof van Turkije heeft bepaald dat Erdogan de moslimscholen van Gülen niet had mogen laten sluiten. Volgens het hoogste rechtscollege is de wet op grond waarvan de scholen dichtgingen in strijd met de onderwijsvrijheid die in de grondwet is verankerd.

Gülen is een van de invloedrijkste geestelijke leiders van Turkije. De moslimprediker en theoloog, die in de VS woont, heeft wereldwijd aanhang. In Turkije zouden circa zes miljoen moslims hem volgen. Zijn aantrekkingskracht is groeiende omdat Gülen hamert op goed onderwijs. Ook niet-vrome Turkse ouders sturen hun kinderen naar de confessionele scholen van Gülen omdat die op een hoger peil staan dan de staatsscholen.

Voor Erdogan is de Gülenbeweging mede zo gevaarlijk omdat ze veel invloed heeft binnen het staatsapparaat en een geduchte economische macht vormt. Ze controleert een koepel waarbij circa 50.000 bedrijven zijn aangesloten en bezit de grootste islamitische bank van Turkije. Gülen, die greep heeft op enkele belangrijke media, zou een groot aantal parlementariërs inspireren. Zelfs ex-president Gül zou een volgeling zijn geweest.

De ongrijpbaarheid van Gülen is president Erdogan een doorn in het oog. Volgens Erdogan opereert de Gülenbeweging als een soort vrijmetselaarsloge. In 2013 opende hij daarom de aanval op de geestelijke, met wie hij samenwerkte toen ze allebei nog in oppositie waren tegen het seculiere militaire bewind en zijn seculiere bondgenoten in Turkije.

Het is niet de eerste nederlaag die het Constitutionele Hof de president bezorgt. Vorig jaar zetten de rechters een streep door een verbod van Twitter.