De voorbeeldjongen gooide ook

Voor de rellen in de Schilderswijk stonden gisteren vijf jonge mannen terecht. Ze gooiden stenen naar de ME.

Een jongen gooit stenen naar de mobiele eenheid in de Schilderswijk bij de rellen na de dood van Mitch Henriques. Foto Phil Nijhuis

In het midden van een groep jongeren staat Muhammet A., 19 jaar. Zijn moeder had hem nog gewaarschuwd: ga niet naar de Schilderswijk. Maar Muhammet is tóch gegaan. Het is 2 juli, in de Haagse wijk is het al een paar dagen onrustig. De Arubaan Mitch Henriquez is de week ervoor overleden bij een arrestatie door de politie in Den Haag. Een nekklem. Zuurstofgebrek. Veel mensen verdenken de politie van discriminatie. Het politiebureau in de Schilderswijk wordt bestormd, agenten worden bekogeld, in de wijk wordt geplunderd.

Muhammet A. is licht verstandelijk beperkt. Hij zit in de Wajong. Zijn dagen bestaan uit uitslapen, sporten, rondhangen met vrienden. Makkelijk beïnvloedbaar, vindt zijn reclasseringsambtenaar; Muhammet is eerder in aanraking geweest met justitie.

Op het plein pakt Muhammet een steen en gooit die naar een bus van de mobiele eenheid die in de wijk een linie heeft gevormd. Pats, tegen de zijkant van de bus.

Tegenover die agenten staat ook de blonde Marco P., 23 jaar, uit Naaldwijk. Daar werkt hij op de bloemenveiling, met een nulurencontract. Geen makkelijke jongen. Hij heeft een flink strafblad, maar de laatste vijf jaar is er niks meer gebeurd. Op het Hobbemaplein hoort P. geschreeuw om zich heen. Stenen vliegen naar de politie.

Wat deed hij daar eigenlijk? „Ik was puur toeschouwer die avond. Ik hou van sensatie.” Nou, zegt rechter Helmi de Ruiter, „sensatie heeft u nu”.

En op 2 juli ook. Twee agenten zien Marco P. een steen loswrikken en naar een politieauto gooien. De rechter: „Dat had u niet moeten doen.”

Een dag eerder was Abdülaziz O. (24) een kijkje komen nemen op het Hobbemaplein. Hij kwam aanwandelen uit zijn woning om de hoek. Zijn advocaat beschrijft hem als een „voorbeeldjongen” in de Schilderswijk. Abdülaziz volgt een opleiding tot beveiliger en loopt stage bij een beveiligingsbedrijf. Hij was „nieuwsgierig” en ging in een groep schreeuwende jongens staan. Er werden flessen en stenen naar de politie gegooid.

„Moordenaars”, hoort Abdülaziz roepen. Dan pakt hij een steen en gooit die naar de ME. Op weg naar huis arresteren twee agenten hem. O. denkt dat de agenten de verkeerde hebben gepakt: „Ik ben niet zo’n jongen.”

Terwijl de rellen in volle gang zijn, parkeert Mesut K. zijn taxi op de hoek van het Hobbemaplein. Met die auto onderhoudt hij zijn gezin. Hij kan er niet door, krijgt stenen tegen zijn auto aan. Hij ziet chaos en is boos.

„Wat is hier aan de hand, waarom gooien mensen stenen?”, zegt hij tegen de rechter. Wat hij de rechter niet vertelt, maar wat twee agenten wel hebben gerapporteerd, is dat Mesut zelf ook een steen pakt en die naar een wagen van de mobiele eenheid gooit waarvan de deuren openstaan. De rechter: „Dat maakt het erger dan de andere zaken. U hebt personen in gevaar gebracht.”

Cocaïne, heroïne, alcohol

De ME heeft tijdens die roerige dagen in Den Haag een uitvalsbasis aan de Uitenhagestraat. Daar kunnen agenten uitrusten. Een paar van hen rijden er op 3 juli in een gepantserde auto naartoe. Twee jonge mannen uit Estland staan tegen een muurtje geleund. Vladimir K. (22) heeft een roerig verleden. Hij is verslaafd geweest aan heroïne, cocaïne, alcohol en cannabis. Flink strafblad. Hij heeft geen huis, slaapt soms bij vrienden. Als de gepantserde wagen voorbijkomt, kijkt Vladimir de agenten in de ogen en richt een flesje water op de auto. Met zijn handen maakt hij een pistoolgebaar en daarna legt hij een denkbeeldige raketwerper op de schouder. Met zijn lichaam volgt hij de auto. Hij doet alsof hij de trekker overhaalt. De wagen keert om. Zijn vriend waarschuwt: „Ze komen je oppakken.”

Alle verdachten hebben elf dagen in voorarrest gezeten. Ze mogen naar huis, maar de rechter straft hen – zegt ze zelf – toch „zwaar”. Bovenop de tijd die de vijf al hebben vastgezeten, krijgen ze voorwaardelijke celstraffen van zes weken. En taakstraffen. Beveiliger in opleiding Abdülaziz krijgt de zwaarste: 80 uur. Vladimir wordt het mildst gestraft, omdat hij alleen heeft gedreigd; dertig dagen voorwaardelijk, zonder werkstraf.

Morgen staan meer verdachten voor de rechter.