Column

4Jim: eindelijk reality die ook echt lijkt

De 19-jarige Jim uit 4Jim (NPO) heeft leukemie.

Waarom wordt de nieuwe dramaserie 4Jim (NPO), die vorige week maandag startte, zo slecht bekeken? Op dag één trok het programma 116.000 kijkers, twee dagen later nog 64.000. Vrijdag weer wat meer.

De serie gaat over de 19-jarige Jim die samenwoont met zijn alleenstaande moeder en broer. Jim is hip, Amsterdams, heeft een stoer vriendinnetje, populaire vrienden, én hij heeft leukemie. Twee jaar lang was hij ziek, na een chemokuur en stamceltransplantatie is hij weer ‘clean’.

Flessen drank worden opengetrokken. Deze zomer wil hij met zijn beste ‘gappies’ acht festivals af. Kort voor vertrek komt er slecht nieuws van zijn oncoloog: hij is toch niet genezen, hij gaat dood. Wat nu? Hij moet nu tóch, nee juíst, losgaan. Voor vertrek zegt zijn moeder: „Ik ga je missen dit weekend”. Jim: „Wen er maar aan.”

Gisteravond in aflevering vijf werd Jim thuis wakker na zijn eerste wilde festival. Hij is zo ziek en misselijk dat zijn moeder hem voorlopig liever in huis houdt. Ze maakt zich zorgen. Echte zorgen. Iedereen maakt zich zorgen; er ontstaan ruzies. Echte ruzies. Al het acteerwerk in de serie is zo realistisch. Je vraagt je af waar de verborgen camera’s hangen. Ook op Twitter zijn kijkers in de war.

Jim, in het echt de 18-jarige acteur Gijs Blom, die Ciske speelde in de musical Ciske de Rat, stuurde zaterdag een tweet ter verduidelijking: „4Jim is geen soap, geen reality, geen scripted reality, maar een dramaserie. Wij hebben zelf geen idee wat er gaat gebeuren, want de acteurs mogen het script niet lezen.”

De acteurs mogen het script niet lezen?

Hoofdschrijver van de serie Michael Leendertse legt het uit. Er zijn scripts, maar die zien de acteurs niet. Ze weten in grote lijnen wat ze moeten doen, maar op de set worden ze verrast door de omstandigheden en de reacties van hun tegenspelers. Ook weten de acteurs niet hoe de serie eindigt. Net als in het echte leven eigenlijk. Zo kan het nóg beter worden dan de makers hoopten.

In een scene zitten de vrienden verdrietig in het gras als er een rups voorbij loopt. Een jongen zegt: „Die lijkt op je ex.” Reactie: „Die rups lijkt op je moeder.” Come back: „Je moeder lijkt op mijn ex.” Veel gebeurt er niet in een aflevering, misschien maakt dat het saai.

Toch voelt deze serie veel realistischer dan de meeste realityshows, zoals Samantha En Michael Nemen Er Nog Eentje (RTL). Vanavond is de laatste aflevering. Bijna een half miljoen kijkers vorige week terwijl in deze serie eigenlijk ook haast niets gebeurt. Ja, er worden gekke opmerkingen gemaakt en die worden heel nonchalant gebracht. Zijn die mensen echt zo, denk je.

Hoofdrolspeelster Samantha begon in 2010 als Barbie in de realityserie Oh Oh Cherso. Een van haar collega’s in die show, Jokertje, in het echt Robert Minderhoud, zat op de middelbare school in Scheveningen. Op die school waren oud-klasgenoten behoorlijk verbaasd over de dommige opmerkingen die hij op tv heel serieus bracht. Niemand kende hem op die manier.

Hebben we nog wel realiteitsbesef na alle zogenaamde realityprogramma’s? Misschien moeten we eerst afkicken van de neppe ‘reality’ om de meer échte programma’s weer te kunnen waarderen.