Ruimtesonde remt niet, New Horizons raast langs Pluto

Pluto, zaterdag 11 juli. Foto NASA/NEW HORIZONS

Na de snelste start van een ruimtesonde ooit, een directe reis van ruim negen jaar naar de rand van het zonnestelsel en een slaapperiode van jaren, is het morgenmiddag zo ver: de Amerikaanse sonde New Horizons komt aan bij de planeet Pluto. Althans, met een snelheid van 50.000 km per uur schiet hij om 13.50 uur Nederlandse tijd langs Pluto op een afstand van 12.500 kilometer. En amper vier minuten later is de Pluto-maan Charon aan de beurt.

De snelheid is te groot om af te remmen voor een baan om Pluto. Het is dezelfde snelheid als waarmee de ruimtesonde op 19 januari 2006 zijn reis begon, na lancering door een enorme Atlas V raket. In tegenstelling tot de meeste andere sondes die naar verre planeten worden gezonden heeft New Horizons nauwelijks gebruikgemaakt van zwaartekrachtslingers bij andere planeten.

Pluto is niet alleen in afstand tot de zon (gemiddeld 40 keer zo ver weg van de zon als de aarde) een uitzondering in het zonnestelsel. Pas ontdekt in 1930 (86 jaar na de ontdekking van Neptunus) en kleiner dan de maan, gold de ijsbal decennialang als de negende planeet. De naam Pluto werd indertijd bedacht door de elfjarige Britse Venetia Burney. Ze was kleindochter van de directeur van de Bodlean Library, die veel astronomen kende.

Maar Venetia Burney (1918-2009) maakte ook nog mee dat in 2006 Pluto de titel ‘planeet’ werd afgenomen. Belangrijkste reden was dat steeds meer grote ijsballen buiten de baan van Neptunus ontdekt werden – moesten die allemaal planeet worden genoemd? Dan maar liever Pluto degraderen tot dwergplaneet. Dat vond Venetia Burney wel jammer, zei ze in een interview.