Uur na uur na uur na uur na uur na uur na uur blijven vergaderen

In Brussel is het hele weekend weer gesproken over Griekenland. Duitsland stelde zich hard op. Frankrijk en Italië waren wat vriendelijker voor Griekenland. Maar een oplossing lag gisteravond nog niet op tafel.

Eurolanden hebben Alexis Tsipras gisteren verder de duimschroeven aangedraaid en de Griekse premier in eigen land in een lastig parket gebracht.

Nieuwe noodsteun van de EU is alleen nog mogelijk als het Griekse parlement versneld hervormingen in wetgeving omzet, onder meer op het gebied van btw, belastingen en pensioenen. Dat moet „zonder uitstel” uiterlijk woensdag zijn gebeurd, zo werd gisteren duidelijk.

De harde, extra eisen volgen op een nieuw Grieks hervormingsplan dat donderdag werd ingeleverd. Hoewel Athene vrijwel helemaal aan de EU-eisen tegemoet kwam, hebben de meeste eurolanden er geen vertrouwen in dat de Griekse regering het plan ook daadwerkelijk gaat uitvoeren. Tijdens een referendum op zondag 5 juli riep Tsipras immers nog op om de eisen die hij nu zegt te omarmen, af te wijzen. Daarom worden nu garanties geëist, maar de vraag is of Tsipras die wel door zijn parlement krijgt. In zijn eigen, linksradicale Syriza-partij dreigt een rebellie. Vannacht was ook nog niet duidelijk of de Griekse premier wel akkoord zou gaan met de extra eisen.

Als Tsipras de deadline woensdag haalt, dan kan Griekenland al vrij snel financiering krijgen zolang er nog geen definitief akkoord is over een nieuwe steunpakket. Griekenland moet komende maanden onder meer afbetalingen doen aan de Europese Centrale Bank (ECB). Voor 20 juli zou het al 7 miljard euro nodig hebben, medio augustus nog eens zo’n 5 miljard euro. Met het steunpakket is de komende drie jaar tussen de 82 en 86 miljard euro gemoeid. Dat zou inclusief 10 à 25 miljard zijn om Griekse banken, die op dit moment gesloten zijn en leeg worden gepind, te herkapitaliseren.

Een marathonvergadering in Brussel

Wat er na woensdag precies gebeurt was gisteravond, bij de deadline van deze krant, nog onderwerp van discussie op een speciale top van EU-regeringsleiders. Ministers van Financiën uit de eurozone kwamen hier na een lange vergadering, van zaterdagmiddag, zaterdagavond, zondagochtend en zondagmiddag, in ieder geval niet uit. Die Eurogroep knutselde wel een document met verschillende opties in elkaar, inclusief, als het Griekse parlement níét meewerkt, een tijdelijk vertrek van Griekenland uit de eurozone. Een „time-out” zoals de ministers het noemen.

Vervolgens gingen de Europese regeringsleiders aan de slag in Brussel. De EU-leiders moesten zich afgelopen nacht uitspreken over het document van de Eurogroep. „Het is aan hen”, zei Eurogroep-voorzitter Jeroen Dijsselbloem gistermiddag. „We zijn een heel eind gekomen.”

Frankrijk en Duitsland zijn het oneens

Het overleg van de Eurogroep ging niet zonder slag of stoot. Binnen de Eurogroep ontstond grote verdeeldheid tussen met name Frankrijk, dat vindt dat Griekenland goede wil heeft getoond, en Duitsland, dat het vertrouwen in Tsipras volledig is verloren. In de conclusies van de Eurogroep staan de zaken waarover landen het niet eens zijn dan ook tussen haakjes.

‘We moeten Grieken niet vernederen’

Duitsland dringt er op aan dat Athene pas noodsteun mag krijgen als voor 50 miljard euro aan nog te privatiseren staatseigendommen worden ondergebracht in een apart, nieuw op te zetten fonds, bij wijze van onderpand. Athene zou dat fonds zelf beheren, maar wel onder supervisie „van relevante Europese instellingen”. Martin Schulz, de Duitse voorzitter van het Europees Parlement, noemde dat gisteren riskant. „We moeten voorkomen dat de Grieken zich vernederd voelen”, zei Schulz. „Dit plan raakt aan soevereiniteit en nationale trots.”

Italië neemt het op voor Griekenland

De Italiaanse premier Matteo Renzi, die op de Franse lijn zit, pleitte gisteren in een interview voor „gezond verstand”. „Italië wil niet dat Griekenland de eurozone verlaat en tegen Duitsland zeg ik: genoeg is genoeg”, aldus Renzi. „Een Europese partner vernederen nadat Griekenland zo’n beetje op alle punten bakzeil heeft gehaald is ondenkbaar.” Maar de Duitse bondskanselier Angela Merkel zei gisteren bij aankomst in Brussel dat de voordelen van een deal met Griekenland „moeten opwegen tegen de nadelen”.

Maar kwijtschelding? Nee, dat niet

Kwijtschelding van Griekse schulden, een sterke wens van Athene, werd gisteren nadrukkelijk uitgesloten door de Eurogroep. Maar sommige eurolanden zeggen wel bereid te zijn om te praten over verlichting, bijvoorbeeld door de looptijd van schulden te verlengen en voorlopig af te zien van rente. Maar wel pas als Griekenland het steunprogramma, en de hieraan verbonden bezuinigingen en hervormingen, ook daadwerkelijk uitvoert.