Column

Op televisie hebben verlegen types het nakijken

Opnieuw is er discussie over het te laag aantal vrouwen dat op de publieke omroep te zien is. Floor Rusman vraagt zich af waar we ons druk om maken.

Er zijn grote en kleine problemen in de wereld en de luxe van Nederland is dat wij ons kunnen opwinden over de kleine. Het kleine probleem van afgelopen week: er zijn te weinig vrouwen op de publieke omroep. 35,4 procent om precies te zijn: ruim 2 procent minder dan in 2010.

Noem me apathisch of reactionair, maar ik kan me hier niet druk om maken. Ik prijs me vaak gelukkig dat ik als vrouw niet in Saoedi-Arabië of de negentiende eeuw leef; met zo’n minuscuul issue als ‘weinig vrouwen op tv’ kan ik wel vrede hebben. Daarbij verbaas ik me ook over de rare dingen die worden gezegd in het debat over vrouwen op tv.

Neem bijvoorbeeld de aanbeveling van het onderzoek. Redacties moeten meer oog hebben voor vrouwelijke experts (oké, hier kan ik inkomen), maar daarmee is het probleem niet opgelost, aldus het rapport. Vrouwen zijn namelijk te bescheiden: ze zeggen eerder ‘nee’ als ze worden uitgenodigd. De oplossing moet volgens het onderzoek worden gezocht in ‘meer prestatiedrang bij de groeiende groep vrouwen in belanghebbende posities’.

Hier moest ik erg om lachen. Moet de overheid die prestatiedrang gaan kweken? Hoe dan? Met workshops prestatiedrang voor vrouwen? Een wekelijkse testosteroninjectie, net zolang tot mannen en vrouwen wat temperament betreft precies gelijk zijn aan elkaar? Ik zou er niet aan beginnen. Als vrouwen inderdaad gemiddeld minder prestatiedrang hebben dan mannen, kun je dat beter accepteren.

Mijn tweede verwondering betrof een opmerking in het NRC-artikel over de cijfers. ‘Vrouwelijke kijkers hebben rolmodellen nodig’, vond Janneke van Heugten van mediaplatform Vaker in de media. Alsof sekse dé bepalende factor is voor een rolmodel. Waarom zou een man voor mij geen rolmodel kunnen zijn? Ik identificeer mij meer met mannelijke schrijvers dan met vrouwelijke bankiers, meer met introverte mannen dan met extraverte vrouwen, enzovoort.

Een groter klein probleem lijkt me dat we steeds dezelfde gezichten zien in talkshows. Dit zijn niet per se de slimste of origineelste personen, maar de mensen die al een tv-persoonlijkheid zijn. Verlegen types hebben het nakijken, om maar te zwijgen over stotteraars en mensen met Gilles de la Tourette. Komt daar ook een quotum voor?

De publieke omroep is op heel veel manieren geen perfecte afspiegeling van de samenleving. Dat hoeft wat mij betreft ook niet, zolang er maar genoeg nieuwe interessante mensen te zien zijn. Misschien moet er een ander quotum komen: over vijf jaar nog maar 30 procent saaie usual suspects op de publieke omroep.

In de tussentijd is de oplossing voor wie zich ergert aan het aanbod: kijk zo min mogelijk tv. In de tijd die je daarmee wint kun je zelf kiezen wie je wilt zien en lezen. Hiervoor hebben we sinds twintig jaar een geweldig middel: internet.