Je zult toch maar Griek zijn

Kelly en Gregory behoorden voor de crisis in Griekenland tot de betere middenklasse. Vijf jaar later zitten ze dik in de schulden. De luxe airco is verruild voor een plastic ventilatortje.

Iedere stad heeft er een paar: van die plekken waar alle mensen van de stad wel willen wonen. In Thessaloniki is het appartement van Kelly en Gregory zo’n plek. Balkon met uitzicht op de schepen in de Egeïsche Zee. Tweehonderd vierkante meter eikenhouten vloer. Hoge muren. Verlichting uit kristallen plafonnières, een strakke flatscreen tegenover een paar banken en een super-de-luxe airco om het binnen lekker koel te houden.

Maar als woensdagavond de elektriciteit uitvalt, is er van het mooie appartement niets te zien. „Fuck, is het dan nu zover?” Kelly drukt haar sigaret uit in een volle asbak. Gregory blijft staren naar het scherm van zijn computer dat zojuist uitgevallen is en legt zijn hoofd in zijn handen. Dit zat eraan te komen. Ze hebben al drie maanden de elektriciteitsrekening niet betaald.

Kelly (50) en Gregory (55) zijn Grieken die het gemaakt hadden. Zij was naar Glasgow verhuisd om een masterdiploma aan de universiteit te halen. Terug in Thessaloniki werkte ze zich op tot marketingmanager voor merken als Nike en Harley Davidson. Op een gegeven moment verdiende ze 1.900 euro per maand – veel voor een Griek. Gregory vond een baan bij een suikerbedrijf met een prima maandsalaris van 1.300 euro. Van hun huis, waar ze wonen met hun 12-jarige dochter Marilena, maakten ze een mooi plekje.

Nu is het vijf jaar later en zitten ze dik in de schulden, dus liever even geen foto’s en achternaam in de krant. De afgelopen jaren hebben alles kapotgemaakt voor veel Grieken die het tot de middenklasse geschopt hadden. De banken die sloten in de afgelopen twee weken waren voor veel families de druppel.

Kelly loopt op slippers het balkon op om te kijken of andere huizen nog stroom hebben. Bij het spandoek ‘ochi’ aan de overkant van de Agias Sofias-straat brandt nog wel licht. Vergeleken met de foto’s van haar aan de muur is Kelly’s gezicht ingevallen, ze heeft donkere wallen gekregen. In het begin van de crisis verloor ze haar baan. Ze kon gelukkig bij een museum aan de slag, maar het museum is van de staat, en die heeft haar de laatste twee maanden niet betaald. „Ik snap dat ze het IMF moeten afbetalen”, zegt ze in het donker. „Maar vertel me alsjeblieft wanneer ik weer geld krijg. Nu heb ik geen enkel idee wanneer ik iets heb om mijn rekeningen van te betalen. Ik weet niks, helemaal niks.”

Opeens verdient Gregory eenderde minder

Gregory werkt harder dan vijf jaar geleden, maar verdient nog maar de helft van toen. Laatst kreeg hij te horen dat zijn salaris met eenderde gekort werd. Met terugwerkende kracht vanaf vier maanden geleden. Sindsdien ging het verder omlaag. Gregory: „Had ik maar een buitenlandse taal geleerd, dan konden we hier weg.”

Ondertussen gingen de kosten omhoog voor Griekse gezinnen. Want de overheidsfinanciën moeten op orde en er zijn Europeanen die betaald moeten worden. Plots moesten Kelly en Gregory belasting gaan betalen over hun huis. En wel het hoogste tarief, want hun appartement zit nu eenmaal op een mooie locatie. Er kwam onder meer een belasting voor het hebben van werk, er kwam een ‘solidariteitsbelasting’, de consumentenbelasting steeg. Nog voor de boeg als het aan ‘Brussel’ ligt: hogere btw, hogere vennootschapsbelasting, hogere pensioenleeftijd.

„In de meterkast is alles in orde”, bromt Gregory. Zijn ze gewoon afgesloten? Hoe lang nog voor gas, water, telefoon ook stoppen? Allemaal niet betaald. Belastingen wel, maar ook niet allemaal.

Geld verdienen door je spullen te verkopen? Aan wie dan?

Nu de banken dicht zijn, is de druk op het gezin opgevoerd. Geld dat Kelly in handen krijgt, geeft ze vrijwel alleen nog uit in de supermarkt. En haar 83-jarige moeder heeft geld nodig, want zij kan nauwelijks bij haar (onlangs met eenderde gekorte) pensioen. Betalen kan in de meeste winkels alleen nog met contant geld.

Het liefst had Kelly haar appartement en haar spullen allang verkocht. Maar welke Griek koopt er op dit moment een tweedehands flatscreen of kristallen plafonnière? Laat staan een huis.

De duisternis duurt ongeveer een uur, dan flikkert plots de flatscreen weer aan. Tsipras in beeld. „Yes!”, roept Kelly. „Ik dacht echt even dat het nu echt over was.”

Ondanks de hitte (het is 35 graden buiten) blijft de airco uit. Kelly heeft een plastic ventilatortje bij het raam neergezet. „Dat scheelt weer op de energierekening.”