Fascistoïde bataljons dagen Kiev uit

Gewapende bataljons van de radicaal-rechtse Pravi Sektor gijzelen een stad in het westen. Ze eisen meer macht op.

Een vuurgevecht tussen de politie en leden van de Pravi Sektor in Moekatsjeve eiste zaterdag zeker twee levens. Foto Alexander Zobin/AFP

De sluimerende machtsstrijd tussen het fascistoïde vrijwilligersbataljon Pravi Sektor en de Oekraïense regering is uitgemond in een gewapende confrontatie. Zwaarbewapende mannen van Pravi Sektor (Rechtse Sector) hebben dit weekeinde geprobeerd de macht te grijpen in een stadje in het uiterste westen van Oekraïne.

De milities eisen het aftreden van minister Arsen Avakov van Binnenlandse Zaken. In Kiev heeft president Petro Porosjenko een ‘oorlogskabinet’ geformeerd. Hij heeft nog niet echt ingegrepen. Pravi Sektor heeft status in Oekraïne. De groep speelde een rol in de protestbeweging die leidde tot de val van president Janoekovitsj en vecht aan het oostfront mee tegen de pro-Russische rebellen.

De Oekraïense regering probeert de vrijwilligersmilities onder controle te krijgen. Pravi Sektor eist echter een speciale en autonome status op.

De confrontatie tussen Pravi Sektor en de autoriteiten speelt zich af in Moekatsjeve, een stadje in Transkarpatië, nabij de Hongaarse grens. Ze begon zaterdag in het kantoor van een plaatselijke parlementariër die tot 2014 in het kamp van Janoekovitsj zat maar is overgelopen naar een partij die de nieuwe regering zou steunen.

Over de feiten lopen de lezingen uiteen. Volgens de politicus eisten twee mannen van Pravi Sektor geld van hem voor een sanatorium voor de ‘strijders’ in de Donbas. Nog tijdens het gesprek werd elders in Moekatsjeve het vuur geopend. Daarbij zouden zeker twee doden zijn gevallen.

De lokale volksvertegenwoordiger verweet de provinciale gouverneur van de Karpaten onder één hoedje met Pravi Sektor te spelen. De radicaal-rechtse milities op hun beurt zeiden dat de afgevaardigde corrupt is. De man zou de smokkel van sigaretten en andere contrabande vanuit Europa controleren. De douane in het westen van Oekraïne is al jaren ‘plat’, weet elke vrachtwagenchauffeur die hier de grens moet passeren.

De confrontatie in Moekatsjeve liep uit de hand. Politie-eenheden konden de schutters niet overmeesteren. Pravi Sektor reageerde met controleposten langs autowegen rond Lviv en Zjitomir. Sektor-leider Dmitri Jarosj kondigde bovendien aan dat hij zijn bataljons uit de Donbas terugtrok.

Jarosj, het enige parlementslid van de organisatie in Kiev, eiste het hoofd van minister Avakov, die gaat over de ‘nationale garde’ waarin sommige vrijwilligersbataljons uit de Donbas zijn geïntegreerd. Pravi Sektor heeft nog een appeltje te schillen met Avakov. De minister wordt verantwoordelijk gehouden voor de dood van Pravi Sektor-martelaar ‘Witte Sasja’, een knokploegleider die een maand na de vlucht van Janoekovitsj in 2014 werd geliquideerd in de noordwestelijke stad Rivne. Witte Sasja trachtte daar de lokale zakenwereld, in verwarring door de onttakeling van het ancien régime, over te nemen.

In Moekatsjeve zou een zakelijk conflict ook de vlam in de pan kunnen zijn geweest. Volgens de hervormingsgezinde jonge parlementariër Moestafa Najem, die meteen naar de Karpaten afreisde, draait het conflict om een ‘herverdeling’ van belangen. Pravi Sektor zou op grond van zijn rol in de opstand tegen het ancien regime zijn aandeel opeisen.