Dagkalender van de Wereldliteratuur: niemand schreef beter over troosteloze liefdesrelaties

Foto Letterkundig Museum

Vandaag is ze 65 jaar dood, de schrijfster van Vrouw en vriend en Eenzaam avontuur. Haar echte naam was J.P. Vrugt; welk pseudoniem koos ze?
Eenzaamheid is het grondmotief van het werk van de in 1905 geboren Johanna Petronella Vrugt, die zich vanaf haar romandebuut Vrouw en vriend (1941, over uitzichtloze en onbeantwoorde liefde) Anna Blaman noemde. Beïnvloed door het Franse existentialisme, met zijn illusieloosheid en ontmaskering van het kleinburgerdom, schreef ze een dozijn romans en verhalenbundels, waarvan Eenzaam avontuur (1948) het memorabelst is. In deze roman over een intellectueel die zijn vrouw verliest aan een platte kapper is erotiek de drijfveer van alle personages en wordt – tot ontzetting van de literaire kritiek in de jaren 50 – de lesbische liefde verdedigd én de zinloosheid van het leven geïllustreerd.

Blamans weergave van het grauwe leven na de Tweede Wereldoorlog plaatste haar op één lijn met schrijvers als Reve en Hermans; dat ze tegenwoordig minder bekend is dan haar collega’s moet aan haar vroege dood liggen. Toen ze drie jaar na het ontvangen van de P.C. Hooft-prijs overleed, liet ze een onvoltooide roman na (De verliezers) die nog steeds bewijst dat ze iedereen de baas was in het uitdiepen van troosteloze liefdesrelaties.

Voor meer afleveringen van deze Dagkalender van de Wereldliteratuur, zie The Global Reader.

Pieter Steinz zit op Twitter.