EU: politieke deal Libië belangrijke stap op weg naar vrede

Speciaal gezant van de Verenigde Naties voor Libië Bernardino Leon geeft een persconferentie in het Marokkaanse Skhirat over de vredesovereenkomst in Libië Foto AFP/ Fadel Senna

EU-buitenlandcoördinator Federica Mogherini noemt de gisteravond gesloten vredesovereenkomst tussen lokale en regionale leiders in Libië een belangrijke stap op weg naar vrede en stabiliteit. Deze politieke deal die met hulp van de Verenigde Naties tot stand kwam is niet ondertekend door islamitische milities in de hoofdstad Tripoli.

Twitter avatar FedericaMog Federica Mogherini Tonight an important step towards peace in #Libya. Hope others can join. EU ready to support in all ways http://t.co/SyIvLDRbKY

De Europese Unie (EU) belooft Libië te helpen bij de wederopbouw van het land. Ook minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken verwelkomt het akkoord, maar laat ook weten dat het land nog een lange weg heeft te gaan.

“Dit is pas een eerste stap in een lang proces om Libië weer stabiel te maken”.

VN: Hoop dat andere partijen aansluiten

VN-diplomaat Bernardino Leon hoopt dat ook de Algemene Nationale Raad (GNC) in de Libische hoofdstad Tripoli en de daarbij aangesloten islamitische milities zich aansluiten bij de vredesovereenkomst.

“De deur staat open voor hen die hier niet bij wilden zijn”.

De speciaal gezant voor Libië heeft in de Marokkaanse stad Skhirat maandenlang onderhandeld met het internationaal erkende Libische parlement in Tobruk (het uiterste oosten van het land) en talloze lokale en regionale leiders. Volgens Al-Jazeera speelden regionale landen als Turkije, Qatar en Saoedi-Arabië een belangrijke rol bij de totstandkoming van het akkoord.

Dit vredesakkoord moet leiden tot een regering van nationale eenheid in Libië. Zij komen met een banenplan voor leden van de milities “zodat ze een fatsoenlijk leven kunnen leiden”. Ook moet het centrale gezag optreden tegen de steeds verder oprukkende extremistische milities die onder meer verbonden zijn met de Islamitische Staat (IS). Eind februari werden de onderhandelingen nog gestaakt nadat IS een bomaanslag uitvoerde waarbij 45 doden vielen en dit niet door het islamitische parlement in Tripoli werd veroordeeld.

Tweestrijd in Libië

Sinds de dood van de Libische dictator Moammar Gaddafi in oktober 2011 zijn er grofweg twee groepen die elkaar bevechten: de islamisten en de anti-islamisten. Deze laatste groep won vorig jaar de nationaal uitgeschreven verkiezingen maar vluchtte vanwege het geweld naar de Oost-Libische stad Tobruk. Zij zijn internationaal erkend als de wettige regering van het land.

De verliezer van de verkiezingen, de Moslimbroederschap richtte een eigen regering en parlement op in de hoofdstad Tripoli. Zij deden wel mee aan de VN-onderhandelingen in het Marokkaanse Skhirat maar vinden het te vroeg om een vredesakkoord te tekenen. Belangrijk twistpunt is de rol van generaal Khalifa Haftar, die door de regering in Tobruk is aangesteld als de belangrijkste legerleider. Hij voert sinds de verkiezingen van vorig jaar een militaire campagne tegen de islamitische milities. Reden voor het door islamisten bevolkte parlement in Tripoli om zijn vertrek te eisen.