Run op paspoorten, stop op vliegtickets

Onzekere Grieken houden nu met alles rekening. Ze laten diploma’s vertalen en staan in de rij bij paspoortaanvragen.

Sophia Pediaditou (36) heeft in een vlaag van paniek een ticket naar Milaan geboekt bij Aegean Airlines. Daar wonen vrienden bij wie ze als dat moet lang kan blijven logeren. Het is een vliegticket zonder retourdatum. En door een slimme truc bij het reserveren ligt ook het moment van vertrek niet precies vast.

Pediaditou, lerares Duits, wil zeker weten dat ze nog weg kan als de situatie in Griekenland verder verslechtert, vertelt ze in een café in Athene. Ze heeft het ticket gekocht nadat de banken sloten, die nu nog altijd dicht zijn. Een goede vriend van haar, ingenieur Alexandros, stak haar aan. „Gewoonlijk is hij heel rustig. Nu kwam ik bij hem op kantoor en zei hij ‘geef me je creditcard. We gaan nú boeken.’”

Inmiddels zijn beiden iets gekalmeerd, maar het geeft een veilig gevoel alvast een ticket te hebben betaald waarmee ze weg kunnen, zeggen ze. De wildste geruchten over de gevolgen van een Grexit doen de ronde. Een van de grootste angsten is dat grenzen worden gesloten. Of dat het aantal vluchten vermindert en er geen stoelen meer zijn in vliegtuigen, terwijl ook de benzine op is of onbetaalbaar. „We zien het als een tegoed bij de luchtvaartmaatschappij, dat we kunnen verzilveren zodra het nodig is”, zegt Pediaditou.

Met de toenemende politieke spanningen en de steeds nijpender financiële situatie begon een voorhoede van de Grieken zich afgelopen weken voor te bereiden op mogelijk overhaast vertrek. In de eerste tien dagen van deze maand nam het aantal aanvragen voor paspoorten en voor het vernieuwen van paspoorten aanzienlijk toe, blijkt uit cijfers van de Griekse politie die paspoortaanvragen verwerkt. In kantoren in het duurdere noorden van Athene stonden de afgelopen dagen rijen voor de loketten. Stellen met jonge kinderen vragen snel het eerste paspoort aan voor hun kroost.

Ook bij de instantie waar diploma’s kunnen worden vertaald en gecertificeerd, op Buitenlandse Zaken, is het een stuk drukker dan normaal. Mensen met een technische of bouwkundige opleiding kiezen voor een vertaling in het Arabisch, om in de Golfstaten een baan te zoeken, vertelt een medewerkster. Economen en mensen in de geesteswetenschappen kiezen eerder voor Noord- en West-Europa. Volgens vrijdag gepubliceerde cijfers van Eurostat kromp de Griekse bevolking vorig jaar met één procent.

Burgers zijn niet de enigen die zich op Grexit voorbereiden. 37 luchtvaartmaatschappijen hebben de afgelopen dagen aangegeven dat Griekse reisbureaus hun tickets niet meer mogen verkopen, waaronder Turkish Airlines, Virgin en Emirates. „Turkish Airlines zag zich gedwongen tot dit tijdelijke besluit vanwege de onvoorspelbaarheid van de economische situatie in het land”, staat in een verklaring. Er worden nog wel tickets verkocht aan de balie in Athene en Thessaloniki.

KLM en Transavia, die beide op Athene vliegen, werken nog wel met Griekse reisbureaus. Transavia meldt dat een groeiend aantal Griekse banken creditcardbetalingen weigert. Dan kan de boeking niet worden gemaakt.

Bij Travelplanet24.gr, een grote Griekse reiswebsite, is het aantal boekingen de afgelopen dagen na een forse dip sterk aangetrokken, vertelt oprichter en eigenaar Philipp Brinkmann, half Grieks en half Duits. Travelplanet24 kan via de Duitse vergunning die het bedrijf ook heeft nog wel aan vliegtickets komen – „in tegenstelling tot 90 procent van de reisbureaus” – maar dat neemt de problemen met de creditcards niet weg. „Er zijn nu veel Grieken die gewoon niet weg kunnen.”

Sophia Pediaditou was dus op tijd, maar ze klinkt allerminst opgelucht. „Ik voel me er ontzettend slecht over dat ik mogelijk alles wat ik heb achter moet laten en in een vliegtuig moet stappen”, zegt ze. Ze speelt al jaren met de gedachte aan emigratie. Haar inkomen is met meer dan de helft verminderd sinds het begin van de crisis. Steeds stelde ze het besluit uit. Te gelukkig met haar gehuurde appartement en met haar vriendenkring. „Maar er is hier geen hoop meer.” Zelfs als een Grexit nog wordt afgewend, iets waar ze wel hoop op heeft, dan hebben de afgelopen weken het laatste restje leven uit de Griekse economie geperst. De maatregelen in het voorstel van de Griekse regering zijn haast net zo’n horrorscenario als een Grexit. „Wat hier ook gebeurt, het zal groei en geluk niet bevorderen.”

Met haar creditcard heeft ze ook juwelen gekocht. „Ik wilde geen geld op mijn rekening laten staan.” Als ze het land uit vlucht en geen contanten mee mag nemen, dan heeft ze in elk geval een paar duizend euro aan goud bij zich. „Ik zag mezelf opeens voor me. Helemaal alleen in het buitenland, zonder contant geld. Wat doe je dan? Juwelen kun je verpanden.”

Pediaditou probeert Alexandros over te halen om morgen (zondag) al te gaan. Ongeacht wat er gebeurt in de Europese top over Griekenland. „Als er iets heel ergs gebeurt zal iedereen naar de luchthaven rennen en dan zijn wij gelukkig al weg. En als het meevalt maken we er een vakantie van.”