Partij van de eeuw

Iemand in Engeland mailde me dat ze op de BBC radio de journalist Dominic Lawson had horen praten over een geweldige partij van een jonge Chinees. „Je weet het waarschijnlijk al”, schreef ze, hopend dat ik het nog niet wist.

Ik wist het het wel, want de schaaktamtam op internet werkt snel. Het moest de partij zijn die de 16-jarige Wei Yi vorige week in de Chinese stad Danzhou had gespeeld tegen de Cubaan Lazaro Bruzon.

Die partij maakte zo’n indruk dat er vergelijkingen werden gemaakt met de ‘onsterfelijke’ van Adolf Anderssen tegen Lionel Kieseritzky uit 1851 en met de ‘eeuwig groene’ van diezelfde Anderssen tegen Jean Dufresne uit 1852, en er werd zelfs geschreven over de ‘partij van de eeuw’, een verwijzing naar de partij van de vorige eeuw, uit 1956, toen de 13-jarige Bobby Fischer in een New Yorks toernooi mooi won van Donald Byrne, een van de beste schakers van de Verenigde Staten.

Die uitdrukking ‘partij van de eeuw’ kwam toen van de Oostenrijks-Amerikaanse schaakschrijver Hans Kmoch. Hij bedoelde vast niet dat Fischer’s partij tegen Donald Byrne de mooiste van de eeuw was, want dat was niet zo. Wel had Kmoch er een toekomstige wereldkampioen in gezien.

Zoiets wordt er nu ook bedoeld. Met de term ‘partij van de eeuw’ voor Wei Yi’s partij wordt een voorschot op de toekomst genomen. Het wordt waar als Wei Yi wereldkampioen wordt.

Hij wordt vaak vergeleken met Magnus Carlsen, die acht jaar ouder is. Ze werden beiden grootmeester toen ze dertien jaar waren en nu Wei Yi zestien is, heeft hij ongeveer dezelfde positie op de ranglijst als Carlsen toen die zo oud was.

De partij van Wei Yi is spectaculairder dan Fischers partij uit 1956. Wonderbaarlijk hoe hij bijna steeds de eerste keuze van de computer speelt. Alleen als je vermoedt dat hij die computerzetten thuis al had gezien, wordt het minder wonderlijk.

Wei Yi - Lazaro Bruzon, Danzhou 2015

1. e4 c5 2. Pf3 e6 3. Pc3 a6 4. Le2 Pc6 5. d4 cxd4 6. Pxd4 Dc7 7. 0-0 Pf6 8. Le3 Le7 9. f4 d6 10. Kh1 0-0 11. De1 Pxd4 12. Lxd4 b5 13. Dg3 Lb7 14. a3 Tad8 15. Tae1 Td7 16. Ld3 Dd8 Zwarts bewegingen lijken wat krampachtig, maar het was al eerder zo gedaan. 17. Dh3 g6 18. f5 e5 19. Le3 Te8 20. fxg6 hxg6 Dit alles was al eerder voorgekomen. 21. Pd5 Maar dit is een nieuwe en zeer sterke zet. 21...Pxd5 Ook na 21...Lxd5 22. exd5 heeft wit gevaarlijke aanvalskansen, maar wat zwart doet leidt geforceerd tot verlies. 22. Txf7 Dit zal Bruzon misschien nog wel verwacht hebben, maar hij kon niet alles berekenen. 22...Kxf7 23. Dh7+ Ke6 Misschien had Bruzon gedacht dat wit nu met 24. Dh3+ remise zou maken. 24. exd5+ Kxd5 Na 24...Lxd5 wint wit met 25. Lxg6.

Zie diagram

25. Le4+ Zwarts koning dreigde door 25...Kc6 te ontsnappen. Hij moet dieper in de richting van wits stelling worden getrokken. 25...Kxe4 26. Df7 Dit is op zichzelf een mooie zet die op verschillende manieren mat dreigt, maar 26. c4 is volgens de computer mat in 9. 26...Lf6 27. Ld2+ Kd4 28. Le3+ Even de zetten herhalen. 28...Ke4 29. Db3 Dreigt 30. Dd3 mat. 29...Kf5 30. Tf1+ Kg4 31. Dd3 Lxg2+ Ook 31...Tg7 is nog niet zo makkelijk te weerleggen, maar na 32. De2+ Kh4 33. h3 Dd7 34. Kh2 Lxg2 35. Dxg2 is het toch snel gedaan met zwart. 32. Kxg2 Nu is het geforceerd mat in 10, aldus de computer. 32...Da8+ 33. Kg1 Lg5 34. De2+ Kh4 35. Lf2+ Kh3 Ook zwart dreigt nog even mat. 36. Le1. Zwart gaf op, het is mat in zes.