...zoals Europa ook verder kon toen na de oorlog de Duitse schuld werd gesaneerd

Negeer de cynische bankiers. De moraal moet de markt beteugelen. Net als Duitsland verdient Griekenland een herstart, betoogt Jeffrey D. Sachs.

Duitsland moet de omvang van de Griekse ineenstorting erkennen. De Griekse economie kromp met 25 procent sinds 2009, de werkloosheid is 27 procent, jeugdwerkloosheid 50 procent. Toen Duitsland in de jaren dertig in een zo’n situatie zat, haalden crediteuren de schouders op. De instabiliteit als gevolg daarvan maakte de opkomst van Hitler mogelijk. Na de Tweede Wereldoorlog werd het mes gezet in de Duitse schulden, wat de weg bereidde voor wederopbouw. Juist Duitsland moet daarom het belang inzien van schuldsanering als afbetaling ondraaglijk is.

De Griekse premier Tsipras en de Duitse kanselier Merkel moeten nu staatsmanschap tonen. Sinds zijn verkiezing, wekte Tsipras woede op: hoe durfde hij namens een bankroet land een van de grootste economieën uit te dagen. Minister van Financiën Schäuble probeerde Griekenland uit de eurozone te manoeuvreren.

Tsipras bleef consequent in zijn reacties: hij hamerde op een frisse start, binnen de eurozone. Op 5 juli steunden de Grieken hun jonge charismatische leider met een duidelijk ‘neen’ tegen de onredelijke schuldeisers. Die keuze zal ooit gezien worden als een overwinning voor Europa op degenen die de eurozone wilden opdelen in plaats van Griekenland een kans te geven opnieuw te beginnen.

Als Tsipras en Merkel elkaar deze week nog ontmoeten, zal de inzet gigantisch zijn. De economische kosten van de impasse zijn catastrofaal voor Griekenland en gevaarlijk voor Europa. Het afbreken van de onderhandelingen leidde tot paniek bij de banken, wat de Griekse economie verlamde en de banken op de rand van insolvabiliteit bracht. Als de banken überhaupt nog gered kunnen worden, moet dit binnen enkele dagen gebeuren.

Als Tsipras en Merkel elkaar slechts als politici tegemoet treden, zijn de gevolgen rampzalig. De Griekse banken zouden tot het punt gebracht worden dat ze failliet gaan, wat de redding van Griekenland en de eurozone buitensporig duur zou maken. Maar als de twee leiders elkaar ontmoeten als staatslieden, dan zullen ze Griekenland redden, de eurozone en de Europese esprit. Met de belofte van een grote kwijtschelding en toenadering tussen Griekenland en Duitsland zal het economisch vertrouwen terugkeren.

Sommigen – in het bijzonder de altijd cynische bankiers – zeggen dat het voor Europa te laat is om zichzelf nog te redden. Dit is niet het geval. In Europa vinden veel invloedrijke leiders en burgers nog steeds dat de markt beteugeld moet worden door morele overwegingen, zoals de noodzaak economisch lijden te verlichten. Dit is van onschatbare waarde en maakt het voor Merkel mogelijk om Griekenland een nieuwe start te geven; omdat dit moreel juist is en omdat het overeenkomt met de eigen ervaringen en geschiedenis van Duitsland.